Sines est mort

Het voordeel van terugkeren is dat je weet wat je aantreft. Het nadeel is dat je dat maar moet afwachten. Ik heb door dertig jaar foto’s gekeken en gezien dat veel van de leegstaande huizen toen ook al leegstonden. Sines was in 1988 al een dorp in de overgang. Van vissersdorp naar havenstad. Bijna dertig jaar geleden was het dat ook al. Alleen was het toen drukker met werk. Honderden, misschien wel duizenden mannen uit heel Portugal werkten aan de haven, aan de raffinaderijen, aan de wegen. Ze moesten allemaal eten, sommigen moesten slapen. Veel moesten er neuken en als ik de verhalen goed begrijp werd daar ook voor gezorgd. Elke dag draaide er een andere pornofilm in de bioscoop, het dorp stond vol reclameborden met het aanbod.

We hadden zoiets nog nooit gezien en ik denk dat in heel Portugal met verbazing naar Sines werd gekeken. De prachtige baai, bijna vergelijkbaar met die van Donostia (San Sebastian), werd deels dichtgegooid. Vrachtwagens reden af en aan over een stoffig circuit. Uiteindelijk zou alles mooier en beter worden. Maar dat is het niet geworden. Ik vergeleek Sines ooit met Etten-Leur, dat in de Derde Nota Ruimtelijke Ordening, de voorloper van Vinex, werd aangewezen als groeikern. Net als Nieuwegein en Zoetermeer moest het de bevolkingsgroei van de grote steden opvangen. Etten-Leur werd nooit een echte stad en de geplande industrie zette er niet door. Dat is de enige overeenkomst. Lees verder

Saudade

IMG_1847Ik zie het leven in de achteruitkijkspiegel. Daarom voel ik me zo thuis in Portugal. Portugal was eens een wereldmacht, verdeelde de wereld tussen zichzelf en Nederland. Daarna glipte alles weg. Tijdens het regime van Salazar was er de ambitie Sines het Rotterdam van Zuid-Europa te maken. Dat strandde op het verlies van Mozambique en Angola, die hun olievoorraden voor zichzelf hielden. De haven voor olietankers van 500.000 ton haalde nooit de volle capaciteit. Het is een en al weemoed hier (net als in Hongarije trouwens, daar was ik ook thuis). Nog steeds. Hoeveel hipsters er ook voorbijfietsen en hoeveel merken sojamelk er ook in de winkels staan, de wedstrijd voor de zeven mooiste dorpen van het land gaat gewoon door. Als je een heel klein beetje aandringt krijg je je zestig procent korting op je kamer en als je de derde keer in het restaurant komt hoef je niks meer extra te betalen voor het brood en wordt het karafje wijn tot de rand toe vol geschonken of krijg je de koffie voor niks. Ambitie is een overschatte eigenschap. Lees verder