In 2019 was ik zo verward dat Fredemar onder mijn kont werd verkocht dat ik niets meer schreef over de laatste dagen in Portugal, die ik afsloot met een lang weekend Lissabon. In januari 2019 was ik er nog een paar dagen geweest met mijn jongste zoon. Zo vroeg in januari dat de kerstboom nog stond, dus toen ik eind november terugkwam was het net alsof hij net werd afgebroken, in plaats van opgebouwd.
Ik bezocht het Gulbenkian, waar net een expositie over Hertzberger was en die mijn belangstelling voor het brutalisme een kickstart gaf (het museumgebouw zelf is trouwens ook een mooi voorbeeld) en ik nam de veerboot naar de overkant. Je komt aan in Cacilhas en als je dan rechts afslaat loop je kilometers langs vervallen fabrieksgebouwen die er een eeuw geleden gebouwd zijn. Ze zijn al jaren verlaten en storten een voor een langzaam in. Inmiddels zijn er weer een paar bewoond door stadsnomaden en de rest is het decor van streetart (mooi) en grafitti (vandalisme).
Dit jaar kwam ik van de andere kant. Ik wandelde van mijn logeeradres naar het Christusbeeld. Het iconische beeld van de man met de gespreide arm komt in heel Almada terug. Letterlijk, omdat je het bijna overal kunt zien en figuurlijk omdat bedrijven en winkels het in logo’s en typografie (het is een grote T) laten terugkomen.
Aan de voet van het beeld is het een mooie plek voor selfies, zowel met Jezus als de iconische brug op de achtergrond. Omdat ik in mijn eentje stond uit te kijken over de Taag met Lissabon daarlangs uitgesmeerd, werd ik meerdere keren gevraagd een foto te maken. Twee Franse meisjes waren de eersten. Duidelijk van een andere generatie dan ik, want ik moest de foto staand maken. Staand! Tss.
Na het zoveelste verzoek ben ik naar beneden gelopen om via de Taag naar Cacilhas te lopen. De verlopen nijverheid en kunstwerken zijn inmiddels een toeristische attractie geworden. Die sukkel die Utrecht vol FAME-tags spoot en dat kunst noemde zou hier eens een weekje moeten ronddwalen.
Rondom deze panden hing een enorme brandlucht. Het kan niet anders dan dat ze vrij recent in de fik zijn gestoken, anders zouden de verkoolde balken niet meer zo’n penetrante lucht verspreiden. Die gedweeë Portugezen toch.
Doodzonde dat de boel hier staat af te brokkelen. Zelfs de kaaien spoelen langzaam weg. Ik zou zeggen, de boel terugbouwen en er een museumwijk van maken. Mocht je dus nog in Lissabon komen, een kaartje met de veerpont anderhalve euro, ga kijken. Over tien jaar is het hier op zijn minst door de zee opgeëist.