Op
een mooie zondag in juli 1969 reden we langs
DSM in Limburg. Zo ver waren we nog nooit van
huis geweest en de smerige gele wolken uit de
schoorstenen maakten alleen maar dat we ons
nog verder van huis voelden. We gingen naar
het Drielandenpunt bij Valkenburg, De magie
die ik dacht te voelen boven op de
uitkijktoren die de precieze grens aangaf van
maar liefst drie landen tegelijk (ik vond het
zo onvoltooid drie landen, weken daarna heb
ik de atlas doorvlooid om te kijken of niet
ergens vier landen elkaar raakten, wat voor
mij veel logischer was) bleef uit. Het meest
opzienbarende was dat er zo weinig aan te
zíen was. De magie van de atlas in de
kast, waarin een groen Nederland, een rood
België en een blauw Duitsland elkaar
raakten bestond hier niet. Alles was
groen.
Maar later rende ik het bospad af naar een andere
attractie, waarvan de naam is verdwenen in de veelheid
van indrukken die je opdoet als je klein bent. 'Niet
rennen!' riep mijn moeder, maar voor mij was het weer
het eeuwige ophouden van een zinloos decorum, vooral
toen ik merkte hoe het was een heuvel af te
rénnen. Ik snapte niet waarom niet iedereen
zich liet gaan. Ik rende, alle opgewonden kreten van
de mensen om me heen negerend, tot ik merkte dat ik
Nederland uit zou lopen, dat het land te klein was
voor de snelheid die ik bereikte. Ik snapte daarom ook
niet waarom ik dankbaar moest zijn voor de man die me
met een behendig draaiend gebaar vastgreep en met mij
in een waanzinnige pirouette tot stilstand kwam tegen
een boom. Tot slot kreeg ik een draai rond mijn
oren.
Dat
was mijn eerste kennismaking met Europa.
1
mei 2004: definitieve opruiming van het IJzeren
Gordijn
29 april 2004
Samen
apart met je lievelingsschrijver
Breedstraat
1 Utrecht, om 15.00 uur. Eén verhaal voor
één euro.
28 april 2004
Ik
vader
Ik
ging naar de Huishoudbeurs om het slechtste van
Nederland te zien en ik zag het slechtste. Gelukkig
nam ik een verkeerde doorgang en kwam ik terecht op de
Negen Maanden Beurs. De chaos was daar groter, maar
die werd tenminste niet veroorzaakt door hebzucht,
maar door zwangerschapsdementie. Probeer nooit een
zwangere vrouw in te halen, want ze zwalkt als een
dronkenman rond en vergeet de hele tijd wat ze ook
alweer aan het doen was. En dat met zo'n gelukzalige
glimlach rond de mond. Vooruit, eigenlijk was de Negen
Maanden Beurs nog erger dan de Huishoudbeurs, op
één gelukzalig rustpunt na: de stand van
Ikvader.nl. Oprichter Henk Hanssen stond zelf in zijn
stand, geassisteerd door vrienden, zussen, zwagers en
neefjes.
Ikvader.nl
is een uit de hand gelopen grap van journalist Henk
Hanssen. De wondere wereld der baby's is helemaal
ingericht op vrouwen, een rozige wolkenwereld waarin
geen plaats lijkt te zijn voor vaders, die ook best
iets willen doen voor hun kind. Samen met een aantal
collega's bond Hanssen de strijd aan tegen de
moedermaffia. Dat is meteen ook de kracht van de site.
Hoewel de grap de vorm bepaalt, is de inhoud
informatief en serieus.
De
mengeling tussen ernst en luim werkt perfect in het
boek 'Baby Management voor Mannen', waarin
bloedserieus het gezin als onderneming wordt gezien,
met de moeder als producent, de baby als product en de
vader als manager. Het is erg prettig om zo over
baby's te lezen, zonder dat glijerige wazige en
tegelijk bloedserieuze 'jij en jouw baby'-toontje (al
miste ik een hoofdstuk over wat te doen als het
product met defecten wordt afgeleverd: ruilen kan niet
en het is riskant voor de onderneming de producent
verantwoordelijk te stellen). Mannen willen nu eenmaal
liever iets met knopjes en versnellingen met een
gebruiksaanwijzing die op een a-viertje past.
Hanssen
zag regelmatig de ogen van mannen oplichten als ze bij
zijn stand kwamen met o.a. koeltasjes met ruimte voor
vijf blikjes bier en één babyflesje.
Maar ondanks dit succes is er nog een hoop werk te
verrichten: na vier jaar was Ikvader.nl nog steeds de
enige op mannen gerichte stand.
Op
30 april doe ik mee aan de Literaire Afwerkplaats op
de Vrijmarkt in Utrecht. Tegen betaling verzorg ik een
uur lang korte optredens voor een zeer klein publiek.
Komt allen, ik kan het geld goed gebruiken.
Op 1
mei viert Café De Bastaard het 20-jarig bestaan
met een feest. Ik weet niet of het voor genodigden is,
maar ik ben er, na middernacht. Ik zal het glas heffen
op de goede oude tijd (van 1994 t/m 1999).
27 april 2004
Het
Vlaams boekenbal
De
pauze in mijn updates kwam niet door een dagenlang
verblijf in Antwerpen. Al zou ik daar niets op tegen
hebben gehad. Wat een fijne stad is Antwerpen toch. Ik
sliep in het Artemis
B&B,
vlak bij Antwerpen Centraal in Borgerhout. Borgerokko
noemen ze het ook wel eens, want Antwerpenaren kunnen
ook onverholen racisten zijn. Zolang het die slechte
naam nog heeft is het nog goedkoop slapen daar. Met
daarna ontbijt in de huiskamer van de gastvrouw
Gerd.
Het
Vlaams boekenbal wordt georganiseerd door o.a. Luc en
Ann van ZuiderZinnen. Je kunt het niet vergelijken met
het Nederlandse Boekenbal, dat veel commerciëler
en veel groter is. De locatie is wel mooi, in het
Museum van Schone Kunsten op het Zuid, een eens
verloederde buurt die nu onbetaalbaar is
geworden.
De
opening was tamelijk informeel, met een minister die
een toespraak hield en nog wat Vlaamse bobo's erbij en
verder veel schrijvers en veel onbeschrijfelijk mooie
vrouwen. De vrouwen die alleen mooi waren of wat
minder, die waren tenminste ook nog elegant gekleed.
Luc en Ann waren er weer niet in geslaagd Joost
Zwagerman te laten komen, maar deze keer waren er wel:
A.F.Th van der Heijden, Rosita Steenbeek, de man van
Arthur Japin enne... ik kan er niet meer van maken.
Van der heijden vroeg nog verbaasd hoe ik op het V.B
verzeild raakte. Dat heb ik natuurlijk aan de Mormomen
te danken, die in hun archieven alle gegevens hebben
van Nederlanders met meer dan 40% Belgisch bloed.
Afijn, gelukkig konden de Nederlanders het Vlaams
feestje niet verpesten en in gezelschap van Luc en
Gerda heb ik de hele avond doorgebracht.
Het
netwerken is niet gelukt, dus ik ben zonder nieuwe
uitgever of nieuwe contacten naar huis
gelopen.
De
andere ochtende de antiquariaten van Antwerpen
afgelopen en mijn Van Goghverzameling aangevuld.
Gezelliger
en interessanter dan dit was het niet.
Derde
Vlaams Boekenbal, Paleis van Schone Kunsten, Lodewijk
de Waelplaats, Antwerpen.
26 april 2004
De
dood
Vrolijk
voorjaar, dus tijd om aan rottende lijken te denken.
In het najaar van 2000 ben ik samen met Ingmar Heytze
geïnterviewd over de dood. Dat was voor
uitvaartvereniging Terra Nova. Je leest het interview
hier.
Een
paar jaar later werd ik gevraagd om te bemiddelen
tussen Terra Nova en Ronald Giphart. Die stond een
interview toe, op voorwaarde dat ik het zou afnemen.
Je leest dat interview hier.
23 april 2004
Vanavond
Vlaams boekenbal
Ik
heb een B&B gereserveerd vlakbij de
Offerandestraat en om 19.00 mag ik bij de VIP-opening
aanwezig zijn. Ik ben er helemaal klaar voor. maar ik
alleen, geloof ik. Het ziet er naar uit dat ik de
enige Nederlander zal zijn. De rest hier had het
allemaal te druk. Mijn aanzienlijke hoeveelheid Vlaams
bloed (40% of meer) gebiedt me te gaan.
23 april 2004
Spareribs
om voor om te rijden
(Anne
en Silvio en mevrouw Nouws)
(zonder
woorden)
(Molly
en Thomas)
(Marcus)
We
hadden ons een hotelbon laten aansmeren. Wat
zeg ik: drie voor de prijs van een. Maar geen
enkel hotelbonhotel in Duitsland wilde ons
minder dan drie nachten laten slapen, dus we
boekten lukraak een hotel. Nouja lukraak.
Eentje op maximaal een half uur rijden van
Doetinchem. We kwamen in Werth
terecht.
Wat
doe je in godsnaam in Werth? Nietzoveel
eigenlijk. Uitslapen. Eten. Drinken. Bij
Lobith Nederland binnenrijden. Je verbazen
over de prijs van elektronica in het
nabijgelegen Emmerich en het feit dat de
winkels op zaterdag dicht zijn. Een uitstapje
naar Goch maken en verbijsterd naar de
huizenprijzen kijken (driekamerappartement:
16.000 euro. Vierkamerwoning met garage op
800 vierkante meter grond: 175.000 euro). En
elke dag spareribs eten. Nog nooit zulke
lekkere spareribs gegeten als in
Hotel-Restaurant Kraseman in Werth. Tot uit
Dinxperlo rijden ze er voor om. Zeiden ze bij
Krasemann.
Maar
dan, als het bord leeg is en de turbo-tv op
je kamer met satellietaansluiting alleen maar
Duitse zenders geeft, dan lokt het Werther
uitgaansleven. Maar bij Krasemann is het
doodstil, bij Zur Muhle staat iedereen om de
kegelbaan. Alleen in Zur alten Post is het
een beetje levendig, dus daar gingen we naar
binnen, Voor één
glas.
Vierenhalf
uur later kwamen we naar buiten, na
omstandige omhelzingen en uitgebreide zoenen
van onze nieuwe vrienden Thomas en Molly uit
Werth, Anne die oorspronkelijk uit Utrecht
kwam, Silvio uit Antwerpen die twintig jaar
geleden in Werth werk vond en Marcus, die
samen met zijn moeder achter de bar stond. We
waren dronken. Aanstichter van dit onheil was
Anne, die ons had horen praten. Toen ze
hoorde dat wij uit Utrecht kwamen was ze niet
meer bij ons weg te slaan. Wat komen twee
Nederlanders in godsnaam in Werth doen? Een
overspelige relatie consumeren? We legden het
uit. En nog een keer. En nog een keer. En nog
een keer. We waren getrouwd ja, met elkaar.
De kinderen waren in Doetinchem, 27 kilometer
verderop. En we woonden in
Utrecht.
Anne's
enthousiasme uitte zich door om de tien
minuten keihard 'UTRECHT!' te roepen. Dat ze
een Bayern München droeg was alleen maar
omdat Makaay daar bij speelde. Toen ik vroeg
wie Makaay in godsnaam was bleef ze vijf
minuten boos met haar rug naar me toe zitten.
Inmiddels was Silvio uit Antwerpen ook aan
ons komen snuffelen. Hij woonde al twintig
jaar in Werth, maar sprak nog perfect plat
Antwerps en even later voegden Thomas en
Molly zich bij ons. Thomas en Molly waren
allebei het laatste halfjaar hun baan
kwijtgeraakt
Molly
was een verhaal apart, want ze raakte
katatonisch van de drank. Thomas wreef dan
over haar lippen, waarna ze weer bijkwam.
'Als het nog een keer gebeurt gaan we naar
huis,' zei Marcus. Toch zakte ze nog vier
keer midden in het gesprek weg om met open
mond en ogen in slow-motion van haar kruk te
glijden. De laatste keer tilde Thomas haar
bij kraag op en legde haar languit op de bank
van de Stammtisch. 'Molly krijgt niets meer,'
zei Marcus, die zich inmiddels verkleed had
in zijn Michael Schumacher outfit. Hij
draaide de hele avond nostalgische Neue
Deutsche Welle: Nena, Grauzone, The Spider
Murphy Gang.
Toen
Thomas Molly weer wakker had gekregen door
over haar lippen te strijken, bleef hij nog
een tijdje aarzelend staan schutteren. 'Ach
wat,' zei hij, 'prominenten doen het ook,' en
hij gaf me drie vette zoenen. Ik kreeg opeens
het idee dat me de hele avond iets was
ontgaan.
Op
het bierviltje onder mijn glas stonden
streepjes voor negen glazen bier en twee
baco's. Ik moest twaalf euro zestig
afrekenen.
Hotel
Kraseman en Gasthof Zur alten Post, Werth (Isselburg), 5,
6 en 7 maart 2004
22 april 2004
Literatuur,
literatuur en niets dan literatuur
Ernest
van der Kwast en Jorg Schellekens
Hagar
Peeters en Rutger Kopland
In
het voorjaar van 1998 kreeg ik van de
gemeente Utrecht een zak met geld om een
literair festival te organiseren. Op 18
september werd 'Singel singel schrijfmasjien
gehouden', het Utrechtse schrijversgala dat
Nederland duidelijk moest maken dat er meer
schrijvers in Utrecht waren dan Ronald
Giphart en Manon Uphoff (zonder iets ten
kwade over deze twee te willen zeggen) en dat
Utrecht Nederlands literaire middelpunt was.
Op 31 december 1998 wijdde Radio 1 aandacht
aan het fenomeen Utrechtse schrijver: met een
interview met Ronald Giphart en Manon Uphoff.
Ach ja.
Het
blijft gedoe, literatuur promoten met
festivals vol schrijvers op het podium. Moet
je ze laten slammen? Moet je ze in discussie
laten gaan, ze laten begeleiden door muziek,
video of moet je ze overkoepelen met een
thema? Geweest, gedaan, gezien.
Ernest
van der Kwast en Jorg Schellekens vormen met
Nur Literatur de onvermijdelijke
tegenbeweging. Het enige frivole aan hun
literaire avonden is de locatie. Verder
krijgt het publiek niet meer dan een
schrijver, een microfoon en een spotje. Zelfs
de presentatie is teruggebracht tot het
uiterst noodzakelijke.
Het
is eerlijk gezegd een verademing, weer eens
een rijtje schrijvers te zien dat zich achter
niets anders dan de eigen voordracht kan
verschuilen. De avonden worden door het
Rotterdamse publiek ook gewaardeerd.
Prachtig, gelegen onder de Erasmusbrug, was
bij de tiende editie op 26 maart dan ook met
enkele honderden bezoekers afgeladen vol. Het
programma was, op één misser
na, ook zeer goed. Brusselmans gaf zijn
ongein het juiste kader met een ontroerend
betoog over levensangst. Rutger Kopland
bewees dat hij de nieuwe Dichter des
Vaderlands moet worden en Hagar Peeters
schitterde in het contrast met de oude man.
Marcel Maassen zette perfect nonchalant
voorgedragen een portret neer van een
gedesillusioneerde dertiger en Khalid Boudou
verraste iedereen met een paar columns die de
actualiteit nog steeds recht doen.
De
ontlezing waar iedereen over klaagt is niet
tegengehouden door schrijvers als
orgeldraaiersaapjes op te voeren, dus ik sta
helemaal achter de minimalistische
Zen-opvatting van Nur Literatur. Schrijvers
van Nederland: terug naar je bureau en
verhuis naar Rotterdam!
Nur
Literatur 10 met Herman Brusselmans, Khalid Boudou,
Joris Dane, Rutger Kopland, Ernest van der Kwast,
Marcel Maassen en Hagar Peeters, in Prachtig,
Rotterdam, 26 maart 2004
21 april 2004
Drieënveertigeneneenhalf
De
21ste april is altijd een kleine verjaardag die ik in
mijn eentje in mijn hoofd vier. Vandaag ben precies
een half jaar 43. Het is een nikserige verjaardag,
maar boven de veertig is alles een beetje nikserig.
Behalve dan mijn 44ste misschien, daar kun je nog een
carnavalsthema aan geven (twee drieën motte
vieren).
Tien
jaar geleden zat ik in Portugal. Ik was toen al druk
bezig mijn terugreis te regelen. Op 2 mei reed ik
terug, geloof ik.
Vijf
jaar geleden zat ik ook in Portugal. Wat er op die dag
gebeurde is niet meer duidelijk omdat vlak daarna de
harde schijf van mijn PowerBook vastliep.
Een
half jaar geleden was ik net terug uit
Portugal.
Ach,
Portugal. Nooit meer zo gelukkig geweest als in
Portugal. Ik zou best naar het EK willen, alleen maar
om in Portugal te zijn. De kans dat ik er ooit ga
wonen, of er ooit naar terugkeer zelfs, is door een
gebeurtenis in de familiekring zeer onwaarcshijnlijk
geworden.
Dat
is ouder worden. Steeds vaker afscheid nemen van je
dromen.
21 april
2004
Probleem
opgelost
Blijkbaar
zijn de wijzigingen van de afgelopen week niet
doorgekomen. Mijn site-hoster was van ftp-server
gewisseld zonder me in te lichten. Lees je gek!
20 april 2004
Raar
Nedstat gedoe
Ik
werk deze pagina's bij, maar ik kan niet zien hoe het
erop staat. Als ik de pagina zelf probeer te bekijken
kom ik niet verder dan de titelbalk van de pagina,
waarna hij blijft hangen op het laden van het icoon
van Nedstat. Het schijnt dat een aantal webloggers
boos is op Nedstat en nu een of andere boycotactie is
begonnen. Ik weet niet of dat ermee te maken heeft.
Leuk is anders en subcultuurtjes zijn kewl zolang ik
er maar geen last van heb.
20 april 2004
De
vleesstrompet op paal 17
Het
is onmogelijk in Utrecht Kees Wennekendonk
niet tegen te komen. De lange magere man met
de bril resideert in een kelder aan de
Oudegracht in het centrum, dus zo gek is het
niet. Wennekendonk is wat de Angelsaxen een
'renaissance man' noemen en de mensen in de
Renaissance een 'uomo universalis'. Een
alleskunner dus. Naast brillenontwerper is
hij ook dichter, schrijver en muzikant . Een
ras-entertainer die literaire maaltijden
organiseert, mini-zondagmiddagmatinees in
zijn kelder houdt en ook een literair
festival niet uit de weg gaat. Ik vraag me
eigenlijk af of Wennekendonk ook niet een
goed coureur of huisschilder zou
zijn.
Van
alle instrumenten die hij speelt (piano,
gitaar, mondharmonica enzovoort) is de
'vleestrompet' het meest bizar. Vleestrompet,
dat wil zeggen dat Wennekendonk met zijn
elastieken lippen feilloos een trompet weet
te imiteren. Misschien zelfs ook een
trombone, maar vleestrombone is net
één lettergreep teveel om een
mooi woord te zijn. Hoe zou je dat ontdekken,
dat je dat kunt, vleestrompet spelen? Heb je
daar ook nog op andere manieren profijt van?
Kun je er de dames extra mee plezieren,
bijvoorbeeld, of kun je je ermee uit een
benarde situatie redden als je bijvoorbeeld
klemgereden wordt door proleten in een zwarte
Golf?
Op 4
maart was de try-out van Wennekendonks
theaterprogramma 'En hij hield niet eens van de zee',
waarin hij dichtte, confereerde, cabaretteerde,
musiceerde en vleestrompetteerde in een verhaal dat
zich losjes rond een strandpaal afspeelde. Heel
toevallig bleek een oud-klasgenoot van Wennekendonk
naast me te zitten. 'Hij is nog geen steek veranderd,'
zei ze, 'op de Bonte Avonden dertig jaar geleden op
school deed hij ook zulke dingen.' Waarmee bewezen is
dat je als entertainer geboren wordt. En als
vleestrompettist.
En
hij hield niet eens van de zee, Kees Wennekendonk,
Blauwe Zaal Utrecht, 4 maart 2004
19
april 2004
Vandaag
is de sterfdag van mijn vader
Nu
we toch bezig zijn. Het is elf jaar geleden en
inderdaad, je leert er meer leven. Het verdriet gaat
nooit over, maar het is nu een onderdeel van mijn
leven. Het is er en wat doe je er verder tegen. Om nog
eens aan hem te denken wat stukken die ik de afgelopen
jaren over hem schreef.
Het
was een droevige dag, 30 maart 2004. Op de radio, die
aanstond voor eventuele fileberichten, werden
Italiaanse uitwisselingsscholieren geïnterviewd
over Juliana. Ze kenden haar niet, want hun
uitwisselingsleraar sprak slecht Engels. Een norse
vrouw uit Julianadorp 'had er geen gebrek aan' om de
vlag halfstok te hangen. Een scout ('we hebben het pad
al gevonden en daarom heten we nu scouts') babbelde
jolig en een royalwatchende nicht met zachte g vond de
rouwkoets niet mooi. Het geklets over kilometers,
struisvogelveren, bloemenkransen en aanlegverboden
ging door tot we het parkeerterrein van het
crematorium op reden.
Mijn
op één na jongste neef is gestorven.
Voor altijd bevroren in de tijd als een jonge vent van
32. Een leeftijd waarop je je nog onsterfelijk voelt,
waarop je nog steeds jongensachtig kunt zijn zonder
dat het belachelijk is en je maten je dood nog als
persoonlijk verlies voelen, niet als een afsluiting
van een periode. Je verleden is eigenlijk nog geen
verleden, ook al is het dertig jaar geleden dat je je
beste vriend in de zandbak leerde kennen. Alle opties
staan nog open. De leeftijd waar je het meeste naar
verlangt als je allang grijs, kaal, of erger,
verbitterd en uitgeblust bent.
Terwijl
buiten de wereld zich vermaakte met een gebeurtenis
'die je maar eens in je leven meemaakt' stonden wij
verbijsterd naar een kist te kijken waarop zijn
vrienden met dikke stiften een laatste boodschap
hadden geschreven. Dit was geen nieuws. Er volgden
geen commentaren.
Alleen
maar stilte.
Afscheid
van mijn neef, Baexem, 30 maart 2004
16 april 2004
Zeg
Balkenende!
Als
een vrouw zwanger is kapen de hormonen haar verstand
en als ze zoogt neemt de natuur haar lichaam over. Ik
zie iedere keer verbijsterd hoe de mijne tijdens een
voeding een halve liter mineraalwater in
één teug naar binnenslaat. En je gelooft
het pas als je het ziet &endash; al heb je er van
gehoord &endash; maar borsten beginnen écht
melk te lekken als een baby huilt. Pink in de mond
helpt niet altijd. Sterker nog: als het tijd is voor
een voeding hoef je alleen maar de naam van het kind
te noemen en de melk begint al te stromen.
Om
de drie uur is het riskant om 'Jasper' te zeggen, want
zoogcompressen of niet, een prettig gevoel is niet, om
als Berta 13 door het huis te lopen.
Ik
heb er wat op gevonden. Ik noem de baby 'Balkenende'.
En verdomd als het niet waar is: onmiddellijk houdt de
melk op te stromen. Ik ben zelf in mijn nopjes met
mijn vinding, maar mijn vrouw is wat benauwder. Zij
weet hoe sterk de natuur is en ze vreest met grote
vreze het moment dat de melk juist toeschiet als JP de
MP op tv verschijnt.
15 april 2004
Broodoorlog
In
1986 ging ik in de binnenstad van Utrecht wonen. In
een straal van tweehonderd meter zaten twee bakkers,
een groente-, een melk- en een sigarenboer. Toen ik
veertien jaar later vertrok waren ze weg. Maar er
waren wel een makelaar en vier galeries voor in de
plaats gekomen. O ja, en de Albert Heijn vijfhonderd
meter verderop werd drie keer zo groot.
De
buurtwinkel is een aflopende zaak. Concurrentie van
Albert Heijn, die met 'vers brood' bakkers verjaagt en
met kletsnatte, maar goedkope schouderham de slagers
opdoekt. Zegt men. Ik vraag het me af.
Net
buiten de tweehonderd meter zaten een ijzerwarenwinkel
en een supermarkt. Als ik iets nodig had ging ik met
knikkende knieën naar de winkel. De
ijzerenwarenman kon het niet laten elke vraag met
sarcasme, betweterigheid en tegenzin te beantwoorden.
'Een rin-ge-tje voor een fiets,' herhaalde hij mijn
bestelling, de woorden proevend op domheid, om het
gevraagde dan op de toonbank te leggen. 'Eén
car-ros-se-rie-ring,' zei hij dan, om te laten blijken
wat voor een grenzeloze idioot je was. De eigenaar van
de supermarkt weigerde lege flessen in te nemen als je
de volle niet bij hem had gekocht. En dat wist hij,
want hij kende al zijn vaste klanten en nieuwe had hij
blijkbaar liever niet. Dat is de houding van
Nederlandse middenstander, die zorgt dat je gillend
naar de supermarkt rent.
Ik
ben opgegroeid in een dorp tegen de Belgische
grens. Op zondagmiddag reed mijn vader naar
Meer of Hoogstraten om terug te komen met
vers brood. Vers brood. Om vier uur. Op
zondag. Nederland is zowat het enige land in
Europa waar je 's middags geen vers brood
kunt krijgen. Ik ben klant bij twee bakkers.
De ene heeft goddelijk meerzadenbrood, en de
andere heeft hemelse ham-kaascroissants,
zalig zonnepitbrood en maisbrood waar je
zonder nadenken een zonde voor zou begaan.
Maar als ik na tien uur 's ochtends kom, mag
ik in mijn handen klappen als er nog iets is.
Met een beetje geluk een zwart kloosterbrood,
of een zak rozijnenbollen, of iets dan van de
vloer geschraapt is. De meeste bakkers gaan
om twee uur dicht, want dan is het brood op.
Als ik wil uitslapen moet ik dus vantevoren
brood bestellen. Of naar de supermarkt, waar
elk uur een partij brood wordt afgebakken.
Dat doen dus steeds meer mensen. Bezoek uit
het buitenland weet niet wat het hoort
.
Als
je brood om 11 uur op is, bak dan wat meer zou ik
zeggen. Wil je de concurrentie met Albert Heijn
aangaan (waar het -- heel mysterieus -- 's ochtends al
naar verse appeltaart ruikt voor er appeltaart is)
zorg dan dat je om vier uur ook nog vers brood hebt.
De eerste bakker die er mee adverteert is voor zijn
pensioen als miljonair.
14 april 2004
Het
mooie meisje op de voorpagina
Het
mooie meisje dat altijd op een foto op de voorpagina
van de krant stond als er iets bijzonders was gebeurd
werd wakker. Ze was gisteren pas laat thuisgekomen.
Demonstratie in Afghanistan. Ze had het grootste
spandoek mee helpen vasthouden. Ze maakte een
eenvoudig ontbijt voor zichzelf. Terwijl ze haar
koffie dronk keek ze uit over de stad.
Het
was begonnen toen Rabin was vermoord. Ze kwam terug
van de supermarkt, twee zware tassen aan het stuur van
haar omafiets, toen ze het condoléanceregister
passeerde. In een ingeving was ze naar binnengegaan.
In de hoek stond de rabbijn die ze al eens op tv had
gezien. Het leek het mooie meisje gepast iets tegen
hem te zeggen. Er klikte een camera en de andere dag
zag ze zichzelf op de voorpagina van de Volkskrant. Ze
wist niet dat ze zo loensde. Daarna ging het snel. De
uitnodigingen kwamen van over de hele wereld.
Aardbeving in Turkije. Opstand in Tsjetsjenië.
Anti-racisme betoging in Parijs. Gijzeling in Moskou.
Protest tegen de doodstraf in Texas. Oorlog in Irak.
Overal waar zij kwam leidde haar verschijning tot
foto's op de voorpagina. Een mooi meisje voegt toch
een bepaalde attentiewaarde aan een
nieuwsfoto.
Er
was wel eens kritiek op haar verschijning geuit. Was
ze wel oprecht? De jury van World Press Photo
bijvoorbeeld boycotte de foto's waarop ze verscheen.
De kritiek deed haar pijn, want ze deed het niet voor
zichzelf, maar voor de wereld.
De
telefoon ging. 'Heb je het al gehoord?' Ze zette de tv
aan en keek naar de ingelaste nieuwsuitzending. Ze
zuchtte en liep naar de gangkast waar een weekendtas
klaarstond. Ze hoopte dat ze genoeg snipperdagen
overhad.
13 april 2004
Nouws
geeft college
Ik
schrijf dan wel niet meer voor Metro, maar dat
betekent niet dat ik stil zit. Op 15 april geef ik op
het Grafisch Lyceum in Rotterdam een college columns
schrijven. daar blijkt goede handel in te zitten.
Jan
Dijkgraaf
rekent 300 euro voor een twaalfdelige cursus per
e-mail. Emma Brunt is iets goedkoper met 175 euro en
aan het Utrechts Centrum der Kunsten ben je al voor
120 euro klaar. Sapperloot! Ik moet ook in het
onderwijs. Ik heb vier jaar een college van de
Hogeschool Amsterdam ingeleid over literatuur, tot ze
me wreed en zonder aankondiging hebben laten vallen.
Ik ga eens kijken of ik vaker college kan geven. In
2000 gaf ik ook een keer een cursus column schrijven
en de beste van de klas was Tjitske
Janssen.
Ze voelt toch een beetje als mijn ontdekking. Wie weet
wie er morgen komt bovendrijven. En wie weet welke
carrièrewending ik vanaf dan ga maken...
9 april 2004
Okee
De
dichter stond aan het buffet van het Muziekcentrum en
doopte de tosti in de klodder ketchup op de rand van
zijn bordje. Soms kunnen klodders ketchup op randen
van bordjes er heel treurig uitzien. Mischien komt dat
door het licht. Of door de omgeving. Of door de manier
waarop iemand die een tosti eet kan kijken. De dichter
probeerde te eten en er tegelijk als een dichter uit
te zien. Een bijna onmogelijk opgave. Vooral als er
honderden mensen voorbijkuieren. Of eentje honderden
malen. Zoals een klein meisje.
...
Ze
was niet klein als in jong meisje, maar klein als in
kort. Met pikzwart haar dat ze op zo'n manier droeg
dat er voortdurend een lok voor haar ogen viel. Zet
die lok vast, denk je dan, maar ze ontleende er haar
houvast aan, aan die losse lok. Het gaf haar wat te
doen, als ze praatte. Vooral als ze met de dichter
praatte wiens blik ze pas bij de zoveelste passage
ving en toen liep ze nog door. Maar dit is te gek, zag
je haar denken en ze kwam terug en vroeg of hij haar
nog kende. De dichter had net de laatste hap van zijn
tosti genomen en begon heftig te knikken voor hij een
woord kon uitbrengen.
...
Het
meisje wachtte niet tot hij weer kon praten &endash;
of nam aan dat hij haar toch vergeten was &endash; en
zei: 'Heb je de cd gekregen?'
...
De
dichter knikte. 'Ja, die heb ik gekregen.'
...
'Okee.'
...
Het
was even stil. Je zag de dichter denken om welke cd
het ook alweer ging.
...
'Met
de animatie.'
...
Er
viel een last van des dichters schouders. Natuurlijk,
de cd met de animatie. Hij boog licht voorover en
maakte gebruik van de gelegenheid om zijn laatste
stukje tosti door te slikken,
...
'Okee,'
zei het meisje. het was een heel ander soort 'okee'
dan die eerste.
...
'Welke
gedicht was het ook alweer,' zei de dichter.
...
'Met
de trein. Ik wilde dat gedicht met de trein doen. Maar
je hebt het nog niet bekeken?'
...
'Nee,
sorry,' zei de dichter, 'het is druk geweest.'
...
'Okee,'
zei het meisje. 'Ik was er ook laat mee.' Ze bleef
glimlachend staan en wreef de lok uit haar ogen.
'Okee.' Deze klonk een beetje treurig.
...
De
dichter was even verzonken in zijn gedachten en schrok
op. 'Ben je nu afgestudeerd?'
...
Het
meisje knikte en begon een verhaal over haar
carrière na haar afstuderen, maar na een paar
zinnen begreep ze dat het vrij zinloos was dit te
vertellen. Waarom zou de dichter dit interesseren. En
zo interessant was het niet, die carrière.
'...dus, okee,' rondde ze het verhaal af.
...
'Okee,'
zei ze nog een keer, een beetje met haar lichaam
bewegend. 'Okee, tot ziens.' Ze veegde de lok uit haar
ogen en liep weg.
...
De
dichter draaide zich om en zette zijn lege bordje op
het buffet. De ketchup begon al bruin uit te slaan.
Dat heb je met sommige ketchup. Of misschien was het
curry.
...
'Okee,'
zei hij, rechtte zijn rug en liep het publiek in. De
andere kant op.
De
slapeloze nacht, 36 uur kunst en cultuur,
Muziekcentrum Vredenburg Utrecht, 13 en 14 januari
2004
6 april
2004
Hij
doet het nog
Toen
mijn vader overleed liet hij me een schuur vol ouw
troep na. Respectvol beheer ik deze nalatenschap van
kromme spijkers, roestige schroeven, verduurde
verlengkabels en verweesde scharniertjes en dopjes.
Zijn houten gereedschapskist met verbogen zagen en
loskoppige hamers staat in de bijkeuken. Mijn vader
kocht wel eens vers gereedschap, maar het oude
bewaarde hij. Als ik wist waarom hij dat deed is
meteen mijn eigen neiging tot verekstering verklaard.
Ik kan namelijk ook moeilijk afscheid nemen van mijn
oude spullen.
Voor
een deel is dat idealisme, denk ik. Je doet iets weg
omdat het kapot is, niet omdat het uit de mode is, of
omdat je een nieuwere versie kado krijgt. Daarom staat
mijn huis vol oude spullen en rijd ik in een auto van
17 jaar oud. Ik ben een idealistische
consuminderaar.
Dat
idealisme wordt in deze moderne tijd helaas gefnuikt.
Steeds meer apparaten veranderen in een 'black box'.
Als je een platenspeler openmaakt zag je een
vliegwiel, een snaar, het mechaniek van de pickup-arm
en een elektromoter. Tamelijk overzichtelijk. Als je
nu na heel veel gepiel een iPod heb opengekregen zie
je een lcd-schermpje, een gesealde harde schijf, een
oplaadbare accu en een printplaat. Daar valt niets aan
te repareren.
Ik
kan me vergissen, maar het lijkt alsof de apparaten
vroeger veel degelijker waren. Ik heb een
koffiezetapparaat gehad dat 18 jaar meeging. Iets zegt
me dat zo'n Senseo-ding de vier jaar niet haalt. Mijn
eerste tuner-versterker uit 1976, een Scott R316 staat
nu op mijn kantoortje op zolder en neem aan dat hij
het langer zal doen dan de aangesloten cd-speler en
het MiniDisc-deck, samen met de Philips-boxen uit
1975. Ik heb ook een Sony CM-DX1000 GSM uit 1995, in
high tech-termen al antiek, die mijn Postbank-Siemens
uit 2001 inmiddels alweer overleefd heeft en speel af
en toe Apache Strike 1.0 op mijn Mac Plus uit
1988.
Binnenkort
verhuist mijn 16 jaar oude tv naar boven en dan heb ik
nagenoeg mijn hele hele inventaris uit mijn
vrijgezellenwoning weer compleet. Want dat is de andere
voorwaarde voor een onbegrensde bewaarzucht: een hang
naar nostalgie.
5 april 2004
Afscheid
van Metro
Vandaag
is mijn laatste Nouws' Nieuws verscehenen in Metro.
Tot nu toe is er nog niets gekomen om het opengevallen
gat te vullen. Kom dus regelmatig terug als je iets
van mij wilt lezen, ik wil proberen de dagelijkse
update (dagen met begrafenissen, ziekenhuisbezoek en
weekenden uitgezonderd) proberen vol te houden.
3 april 2004
Ali
& Neda slot: Je leeft maar één
keer
Het
is een paradoxale stituatie. Je moet je land
uitvluchten vanwege een linkse
atheïstische instelling, je bent ook
noeg eens anti-Amerikaanse en je krijgt asiel
in een kapitalistisch land met een
CDA-premier die kwispelt als hij George Bush
ziet. 'Dat is heel raar voor ons. We
twijfelen vaak of we wel of niet welkom zijn.
We durven niet te praten zoals we graag
zouden willen. We zijn immers te gast,' zegt
Neda. Verder.
30 maart 2004
Ali
& Neda 6: Het belang van mensenrechten in het Westen
gaat op en neer met de olieprijs
Ali
en Neda wonen niet in een
asielzoekerscentrum. Ze hebben gebruik
gemaakt van de ZZA-regeling
(ZelfZorgArrangement, in juni 2002 weer
afgeschaft), die het asielzoekers mogelijk
maakt een kamer te huren bij een familielid,
vriend of kennis. Zij konden intrekken bij
een Tudeh-lid in Utrecht. Aan de tijd die ze
in asielzoekerscentra en tentenkampen hebben
doorgebracht &endash; soms met vier
nationaliteiten op één kamer
&endash; denken ze niet met plezier terug. De
zielloze dagen dat je op je kamer zat. Het
was geestdodend. Verder.
30 maart 2004
Arme
ouwe
[Deze
colum schreef ik voor Metro in april 2001, naar
aanleiding van de Nationale Hersenweek, over de
dementie van prinses Juliane -- en die van mijn
moeder. Mijn conclusie was dat de familie van Oranje
in haar recht stond niets publicitairs met Juliana's
dementie te doen. In die tijd had de eindredactie van
Metro de gewoonte zelf nieuwe titels voor de columns
te bedenken, meestal een titel die de hele clou van he
verhaal bedierf. In dit geval stond er, in plaats van
mijn geleende titel van Guus Vleugel, boven: 'Maak
dementie Juliana bespreekbaar'. Terwijl mijn stelling
juist het tegenovergestelde was! Afijn. In de
herhaling wegens de begrafenis op 30
maart.]
Papa
Zorreguieta zal niet het enige familielid zijn dat
ontbreekt op het huwelijk van Maxima en
Willem-Alexander. Ook oma von Lippe Biesterfeld laat
de taart aan haar voorbijgaan. In plaats daarvan zit
ze waarschijnlijk thuis de kwastjes van het tafelkleed
te tellen. Of ze veegt dwangmatig om de zoveel minuten
een pluisje van haar rok. Tenzij ze met een pop onder
haar arm geklemd verdwaald is geraakt tussen de
woonkamer en de wc.
...
De
Volkskrant wist een tijd geleden niet hoe ze het zo
diplomatiek mogelijk moesten brengen: prinses Juliana
leeft in haar eigen wereld. Zo kun je het wel zeggen,
ja. Het is een schemerwereld. Een wereld met eigen
wetten, met eigen logica en met eigen seizoenen.
...
Juliana
is dement.
In
de VS wordt minder verkrampt gedaan over het lot van
een oud-staatshoofd. Het werd officieel bekendgemaakt:
Ronald Reagan heeft de Ziekte van Alzheimer. Zoals
gebruikelijk in Amerika werd er meteen een publicitair
slaatje uitgeslagen. Alzheimer werd weer wat meer
bespreekbaar, de giften en legaten kwamen binnen,
talkshows hadden weer een onderwerp.
...
Het
is typisch Amerikaans, die openbare getuigenis over
een ziekte. Robert Urich die kanker overleefde.
Parkinson-patiënt Michael J. Fox die de senaat
toesprak over zijn toekomst. Edelman, bedelman, de man
met de zeis komt voor ons allemaal. Het zal wel troost
moeten bieden.
Hier
in Nederland moeten we er met de Nationale Hersenweek
(15 t/m 22 april) aandacht op vestigen. Een handvol
Bekende Nederlanders werkt belangeloos mee aan het een
en ander. Socutera hier, collecte daar, tv-spotjes
zus, interviewtje zo en dat was het dan weer voor de
rest van het jaar.
...
Terwijl
we met Juliana een boegbeeld voor Alzheimer in
Nederland hebben. Iemand die er ons elke dag van het
jaar aan kan herinneren dat je tien procent kans hebt
te dementeren na je vijfenzestigste. En vijftig na je
vijfentachtigste.
Het
zou voor de Hersenstichting (www.hersenstichting.nl)
veel beter zijn als er hardop over de dementie van
Juliana werd gesproken. Willem-Alexander in een
talkshow! Beatrix doet flinke donatie! Alleen geld kan
meer onderzoek mogelijk maken, zodat vroeger een
diagnose gesteld kan worden.
...
Ik
begrijp het wel. Alzheimer is een gruwelijke ziekte.
Eerst ga je zwalken alsof je dronken bent. Dan
verandert je karakter. Waanbeelden sluipen je leven
binnen. Je zegt 'Dag mevrouw' tegen je zoon.
Raaskallend verlies je de controle over je spieren.
Tot je vergeet wie je bent. Dan vergeet je dat je moet
eten. En dan gaan je dood.
...
En
het ergste is: al die tijd lijk je uiterlijk op wie je
was. Maar je bent een vreemde.
...
Daar
hoef je als familie niet nog eens een
publiciteitscircus omheen. Lijden wordt niet per se
verzacht als het openbaar is.
Mijn
moeder was een van de honderdduizend
Alzheimerpatiënten. Ze sloeg mijn vader. Ze liep
midden in de nacht weg. Ze dacht dat haar trui haar
panty was. Ze lag vastgeketend op een afgesloten
afdeling.
...
Ik
heb na haar dood een hartverscheurend teken gevonden,
het laatste boodschappenlijstje dat ze maakte. Ze kwam
niet verder dan één ding. Ze kreeg het
niet opgeschreven. Ze wist dat het fout was, en
schreef het iedere keer opnieuw op, maar iedere keer
kwam het er weer verkeerd uit. Gekootke ham.
...
Vijf
keer 'gekootke ham', de frustratie die eruit spreekt
is zo pijnlijk dat ik het nooit meer zal vergeten.
...
Tenminste,
dat hoop ik.
26 maart 2004
Wegens
familieomstandigheden gesloten
Ik
heb even pauze nodig. Geen toevoegingen tot en met
dinsdag.
26 maart
2004
Ali en Neda 5: Een
vergrijp waar je in Nederland alleen maar om lacht,
misschien
Ali
knikt instemmend en kijkt me aan. 'Jij zegt: wat
bezielt je om je twaalf jaar later weer in de politiek
te storten? De vraag had moeten zijn: Waarom ben je
niet al die tijd actief gebleven?' Verder.
25 maart 2004
Gilmore
girls
Ik
heb een hekel aan Gilmore girls. Ik heb mijn best
gedaan het een leuke, warme serie over familiewaarden
te vinden. Het lukt niet. Gilmore girls wordt om half
negen uitgezonden, als het journaal net verwerkt is en
de kinderen in bed liggen. Het ideale tijdstip om
tegen elkaar aan te kruipen op de bank, met een mok
koffie in de hand en de koekjestrommel naast je. Tot
het eerste reclameblok hou ik het vol. Dat heb ik wel
over voor mijn geliefde. Zij vindt het namelijk wel
een goede serie. Maar tijdens de reclameboodschappen
wurm ik me onder haar uit en ga iets doen. Op
zolder.
Niet
dat ik een cynische klootzak ben die moet braken van
normen en waarden, family values en sentiment. Ik ben
helemaal voor normen en waarden, zelfs als het
Amerikaanse zijn. Ik kan Everwood ook heel goed hebben
en ik heb nooit problemen gehad met Sisters en Party
of Five. Maar als ik naar Gilmore girls kijk is het
net alsof er een irritante fluittoon in mijn oren
zingt, of dat mijn sleutelbos in mijn liezen steekt,
of dat mijn kont gaat zweten van mijn portemonnee. Ik
móet opstaan en stukje lopen. Geen flauw idee
waarom.
Laatst
zat ik op een zondag aan de eettafel een gebotste
brandweerauto in elkaar te lijmen. De tv stond aan. Ik
zag niets van het programma, maar hoorde wel de
dialogen. Het waren voornamelijk vrouwen die, in het
Engels, erg snel praatten. Het waren geen zinnen, maar
one-liners, gevatte opmerkingen, die als mitrailleurs
zonder adempauze afgevuurd werden. Nog nooit zoiets
irritants gehoord. Het was Gilmore girls.
Het
is bekend dat een slechte opmaak (te weinig wit, te
kleine letter, slordige spatiëring) het beste
boek onleebaar kan maken. Zo kan een gebrek aan
stilte, aan adempauzes, een tv-serie dus kapotmaken.
Tenzij
ik gewoon een hekel heb aan assertieve vrouwen. Dat
verklaart waarom ik van Girlmore girls mannelijke
dingen ga doen. Dingen repareren. En op zolder
zitten.
Column
voor de RTV-pagina van het AD magazine, 5 maart
2004
24 maart 2004
Ali en Neda 4:
Roep om democratie en openheid
Na
zijn vrijlating in 1983 ging Ali een zware tijd
tegemoet. De eerste drie maanden mocht hij de stad
niet uit. Elke week moest hij stempelen bij de
politie. Hij was uitgesloten van de universiteit en
kon geen baan krijgen bij de overheid of een
genationaliseerd bedrijf. Zijn militaire dienstplicht
vervulde hij in de meest afgelegen delen van Iran.
Ontmoetingen met vrienden waren verboden. 'Het was
niet persoonlijk bedoeld,' zegt hij berustend, 'het
gold voor iedereen die politiek actief was
geweest.
Verder.
24 maart 2004
Helicopter -
Rolstoeler: 1 - 0
Ik
moet de laatste dagen erg veel denken aan Hans
Teeuwen, met zijn verhaal over de joden in de Tweede
Oorlog. Het eindigt met: 'Maar de Duitsers waren ook
geen lieverdjes hoor!'
'Wij
begrijpen maar amper wat Nederlanders als probleem
zien in hun land en zo begrijpen Nederlanders maar
amper wat er in het onze aan de hand is, ' zegt Neda.
Ali werd in 1982 gearresteerd omdat hij lid was van
een politieke partij. Hij was toen 19 jaar. In dat
jaar werd de hoop opgegeven dat de Islamitische
revolutie van 1979 vrijheid en democratie zou
brengen.
Verder.
Mijn eerste
verhuizing (bij het overlijden van Juliana)
Ik
ben in mijn hele leven maar één keer
verhuisd en ik kan me er zelf niets meer van
herinneren. Gelukkig zijn er foto's.
...
Mijn
ouders konden niet trouwen omdat de suiker nog op de
bon was. Daarom moesten ze zeven lange jaren wachten,
tot 1955. Toen nam mijn vader een deel van zijn vaders
bedrijf over en was hij net in staat een huis te
húren. In Zundert, buiten het dorp, vlak bij de
Belgische grens. Het was groot en oud en lag aan een
beek. De verhalen die mijn moeder erover vertelde
klinken het beste in de winter bij de open haard. Mijn
oudste zus was een zorgenkindje, zoals dat toen
eufemistisch heette. Het tweede kind dat amper een
jaar later werd geboren was een huilbaby, omdat toen
nog niemand van een koemelkallergie had gehoord. Mijn
vader moest in die tijd op zijn knieën naar de
Boerenleenbank om geld los te krijgen voor een nieuwe
vrachtwagen. Hij kreeg niets. Waarschijnlijk omdat opa
een punt had gezet achter de feodale traditie de
notabelen van het dorp het beste vlees te geven als er
was geslacht. Of omdat de directeur zin had 'nee' te
zeggen. Hij leende het toen van opa. Het huis was
vochtig en niet warm te stoken. In de schuur logeerden
bisamratten en de pastoor kwam zeuren dat het tijd
werd voor een derde.
...
Dat
soort verhalen, dus, die het mooiste zijn als ze een
ander overkomen.
...
Daarom
wilde mijn vader een ander huis. Nieuw te bouwen, want
op het Brabantse platteland was het toch een beetje
min om in een tweedehands huis te gaan wonen. (Zo kon
mijn oom toen ook zonder veel problemen het
geboortehuis, een monumentale zeventiende-eeuwse
boerderij, slopen om er een karakterloze villa voor in
de plaats te zetten). Gelukkig werd in die tijd het
dorp weer uitgebreid. Binnen de bebouwde kom lagen van
oudsher boomkwekerijen en fruitboomgaarden en voor de
eerste en voorlopig enige keer werd daarvan een flink
deel opgeofferd om er twee straten met huurhuizen aan
te leggen. Een van die straten ging 'De Tuintjes'
heten en om het voormalige voormalige groene karakter
van de wijk duidelijk te maken zou die eindigen in een
plantsoen. Een parkje met zitjes, misschien een
vijvertje, bomen of een rosarium. De omringende huizen
waren bestemd voor gemeenteambtenaren: een
politieagent, een douanier, een klerk. Die hadden zo'n
groenvoorziening echt wel nodig.
...
Het
parkje is er echter nooit gekomen, dankzij mijn
ouders.
...
Het
verhaal hoe het zo heeft kunnen komen zou het nu goed
doen bij een consumentenrubriek of zo'n gelijkhebberig
programma waarmee je tegenwoordig wordt doodgegooid.
Alleen was er in 1960 nog geen Pieter Storms die je
terzijde kon staan.
...
Mijn
vader kon hoog springen, mijn vader kon laag springen,
hij kreeg geen vergunning om daar te bouwen. Of dat
aan de dwarse directeur van de Boerenleenbank lag, of
aan het wegblijven van het vlees bij de burgemeester
en de notaris, was niet duidelijk. Aan de pastoor kon
het niet liggen, want mijn moeder was weer zwanger.
Het is tot aan Provinciale Staten doorgezet, maar mijn
ouders konden het vergeten. Een plantsoentje moest er
komen en een plantsoentje zou het worden.
...
Tot
mijn moeder zich ermee ging bemoeien. Ze schreef een
brief aan koningin Juliana. Ze legde daarin haar
situatie uit, hoe vreselijk het was, zwanger, met twee
kleine kinderen, waarvan een een zorgenkindje, in een
vochtig huis waardoor ze voortdurend oorontsteking
hadden. En Juliana moest toch weten hoe dat was, met
een dochter die extra zorg en aandacht nodig had? Het
is altijd mooi dat particulier initiatief de
voorgenomen planologie dwarsboomt, maar dankzij hen
werd het dorp beroofd van een schattig parkje: een
paar weken later kreeg mijn moeder het bericht dat per
Koninklijk Besluit mijn vader een bouwvergunning had
gekregen.
...
Dit
is in ieder geval het verhaal zoals ik het gehoord
heb. Ik weet niet of het tot in alle details zo gegaan
is, maar dat heb je met verhalen die het mooist zijn
in de winter bij de open haard.
...
Afijn,
toen het huis af was in 1961 kon ik mijn eerste
stapjes al bijna zetten. Een paar jaar geleden heb ik
het met mijn zussen moeten ontruimen. Ergens in de
dozen onder mijn bed moet de brief van Juliana nog te
vinden zijn, die mogelijk maakte dat mijn vader het
huis heeft kunnen bouwen waarin ik ben opgegroeid. Al
staat er nu een vreemde naam naast de deurbel, ik woon
er nog steeds.
Oorspronkelijk
verschenen in de Verhuiswijzer van 1997
Dit
is Marcus, barkeeper van café Zur Alten Post in
Werth (net over de grens in Dinxperlo). Hij is fan van
Michael Schumacher. Bier kost er 1,20, een baco 1,50.
Er is geen sluitingstijd in Werth. Er wonen 1.400
mensen. Binnenkort in Metro, in de allerlaatste editie
van Nouws' Nieuws een uitgebreid verslag over
Werth.
En daar istie: de
eerste smakeloze grap over Madrid
The
brain in Spain falls mainly on the train.
(disclaimer:
hij is niet van mezelf; moppen zijn een manier om je
eigen onbehagen te verminderen: Utrecht CS verstouwt
meer passagiers per dag dan Schiphol)
12 maart 2004
The Last Traces of
Van Gogh's Birth House May Soon Disappear
Ze
zeggen dat het leven bij veertig begint, maar
het leven begint bij vijftien. Ik kan het me
nog herinneren, die dag dat mijn leven begon.
Ik fietste toen elke dag de twaalf kilometer
van Zundert naar Etten-Leur. En weer terug.
We hadden altijd de wind op kop en steeds de
regen in de nek. Opgeblazen schooltas.
Naamvallen. Citroenzuurcyclus.
Chromotografie. Logaritmes. Aardschollen. Op
19 mei 1976 stond ik op mijn kamer, keek uit
over de achtertuin van het ouderlijk huis en
besefte voor het eerst wie ik was.
Veertig
ben ik en al vijfentwintig jaar vijftien. Ik
heb nog nooit een boek gelezen dat mijn leven
heeft veranderd. Nog nooit iets meegemaakt
dat mij op een ander spoor heeft gezet. Nog
nooit een mens ontmoet die mij een hogere
waarheid onthulde. Nog nooit een afscheid
genomen dat mijn opvattingen -- de mens is
slecht tenzij het tegendeel is bewezen (dat
zijn je vrienden) en ook dan nog; iedereen is
egoïst; schoonheid gaat boven alles; wie
niet haat heeft niet lief; er is geen god,
zelfs niet 'iets'; wie niet relativeert wordt
gek; toeval bestaat; originaliteit wordt
overschat; je bent wie je bent; punt uit --
heeft doen wankelen.
Misschien
ben ik veertig, maar ik ben nooit ouder geworden. De
anderen worden jonger. Hun haren worden dikker, hun
gezichten gladder en hun armen en benen soepeler. Hun
kleren zitten beter en als ze dansen houden ze het
langer vol. Ze kunnen steeds langer doordrinken en
zijn de andere dag ook eerder fit. Hun zweet ruikt
fris, hun tanden zijn wit, maar voor de rest zijn ze
geen steek anders dan ik.
Veertig.
Er was een tijd dat ik dacht dat ik nooit ouder zou
worden dan veertig. Ik vind ouder zijn niet erg. Ouder
wórden, dat is erg. Al dat gedoe. De pijn en de
moeite om te leren relativeren. Al die zeikers om je
heen die je op je ziel trappen. Leren in te zien dat
die jonge jaren niet de norm zijn, maar een tijdelijke
fase en die ouwe kop je definitieve vorm.
Ze
zeggen dat het na je vijfentwintigste alleen maar
bergafwaarts gaat. Dat is mooi. Ik kijk naar binnen en
zie een jongetje van vijftien met de voeten los van de
pedalen keihard juichend naar beneden
suizen.
Ik
begin pas.
(ik
ben allang geen veertig meer, maar ik ontdekte dit nog
niet echt affe stuk in de map met stukken voor Metro
die ik niet ingestuurd heb of die nooit geplaatst
zijn. In dit geval heb ik het niet ingestuurd omdat
Marcel Verreck ook iets over zijn veertigste
verjaardag had geschreven.)
9 maart 2004
Het
verhaal van twee Iraanse asielzoekers
Er
circuleert op het moment een walgelijk formulier door
Nederland. Het is een asielaanvraagformulier voor
België. Het zou een snijdend commentaar op de
maatschappij kunnen zijn (Nederlander zoekt asiel in
België, wegens te grote tolernatie, ik doe maar
een gooi) maar het is een walgelijk discriminerend
stukje vuil, opgesteld in asielzoekers-Nederlands, met
insinuerende vragen.
Het
stuk maakte me zo boos dat ik twee asielzoekers uit
Iran heb geïnterviewd. Op 1 april 2004 horen zij
of zij een status krijgen. Ze hebben een Minidiscje
van 160 minuten volgepraat. Ik ben dat op het moment
aan het uittypen. Erg vermoeiend, vooral door de
sfachuwelojke veraheln die ze vertellen. Hun politieke
activiteien lagen in de luwte, maar dat maakt ze
alleen maar nog kwetsbaarder: kopstukken staan in de
spotlichten, die overkomt niets. Maar de kleine man,
die naamloos zijn dissidentenwerk doet kan
probleemloos uitgeveegd worden.
Kritiek
op Nederland hadden de twee wel, maar ze vonden het
ongepast die te uiten, zolang ze hier te gast mogen
zijn. Een van de kleine dilemma's.
Binnenkort
in Metro.
9 maart 2004
Verhuizing
op 11 maart
Op
11 maart loopt mijn contract bij Ladot af. Ik heb niet
gekozen voor ee domeinverhuizing, maar voor het
opzeggen van mijn contract. Helaas heb ik de papieren
van mijn nieuwe provider (Clear Hosting) niet goed
gelezen. Ik krijg daar pas plaats als de rekening is
betaald. Vandaag snel gedaan. De kans bestaat dus dat
er na 11 maart even niets in beeld verschijnt. Sorry,
ik los het zo snel mogelijk op.
5 maart 2004
Lowlands
columns
De
oude columns voor Lowlandsvind
je hier.
1998 t/m 2001 staat er al op, de rest volgt
binnenkort.
4 maart 2004
Herinnering
aan Portugal (bijgewerkt.
Eerst lezen, dan klikken)
Ik
zag deze
man
(foto niet van mij) voor het eerst in 1988. Hij is
lootjesverkoper. Zijn vaste plaats is voor café
Nicola aan het Rossio, of Praça Figuieras, daar
wil ik vanaf zijn. Aan de ene kant is zijn gezicht
normaal, aan de andere kant was één
framboosvormige paarse vergroeiing. Ik heb daarna elk
jaar dat ik in Portugal was wel eens een blik op hem
geworpen. In 1991, 1994, 1995, 1996, 1999, 2001 en in
2003. De vergroeiing werd elk jaar erger en inmiddels
ziet hij er zo uit. Je ziet hem hier met zijn
vergunning om lootjes te verkopen.
Rentes
de Cravalho gebiedt in zijn reisgids 'Portugal, een
gids voor vrienden' om bedelaars en gebrekkigen recht
in het gezicht te kijken en ze iets te geven of in
ieder geval te respecteren. Het lukt me
niet.
Ik
heb ook nooit een foto van hem durven maken. Iemand
anders heeft het nu gedaan en de man staat op
rotten.com, tussen de uiteengereten zelfmoordenaars op
het spoor, de sukkelaars die zich door het hoofd
geschoten hebben en nu zonder gezicht door het leven
moeten en motorrijders die honderd meter op hun
knieën over het asfalt zijn gegaan tot zelfs het
bot weggeschaafd is.
Te
helpen is de man niet meer, het sterk doorbloede
weefsel zou hem dood doen bloeden als het weggesneden
werd. En zelfs als hij te helpen was, hoe moest hij
dan de kost verdienen?
3 maart 2004
OS
X Harry
Regelmatige
lezers van deze pagina weten dat ik niet veel
op heb met de moderne smaak. Ik vind
jarendertig-villa's prachtig. Ik heb mijn
huis met veel Pastoemeubelen uit de jaren
negentienvijftig ingericht. Mijn bril is een
Portugees model uit dezelfde tijd dat opnieuw
in productie is genomen. Ik maal koffiebonen
in een Electrolux koffiemolen. In een
stalling staat een Daf 44 uit 1974 te wachten
tot het zomer is. Ik kóóp nog
steeds cd's die ik opneem voor de
radiocassetterecorder in de auto. En op mijn
PowerBook draait OS 9.2.2. Verder
2
maart 2004
Een
blogger uit Zundert
http://www.bams.web-log.nl/index.log?ID=276900.
Als ik dit zo lees krijg ik weer zin in het dorp
te gaan wonen waarvandaan ik in september dit jaar 25
jaar geleden vertrok. Op een of andere manier blijf ik
maar aan Zundert denken en er over praten en
schrijven. Op zondag vers brood halen over de grens.
Naar de film in Antwerpen. Wandelen over de Buissche
Heide. Ach ja. Tsja. Enfin.
1 maart 2004
Een
half jaar voorpret: Lowlands.nl om 12.00 uur
online
En
ik doe mee aan de voorpret. De literatuur op
Lowlands zal dit jaar anders zijn dan de
vorige jaren (net zoals er heel veel dingen
voorgoed anders zullen zijn, maar daar mag ik
nog niets over zeggen). Eén ding
blijft hetzelfde: je kunt weer een optreden
winnen. De inzendingen stromen alweer binnen,
maar het is ook niet niets wat je kunt
winnen. Vorig jaar kon je backstage een
frietje van Heleen van Royen
pikken.
Het
enige wat je moet doen is je beste verhaal
insturen. Op lowlands.nl
kun je lezen hoe je dat moet doen en waaraan
je inzending moet voldoen. Niet in Engels
schrijven bijvoorbeeld. En geen gedichten
maken waarin vlinders voorkomen. Zowiezo geen
liefdesgedichten, tenzij je weet wat je aan
het doen bent.
Vorige
winnaars van de Lowlands Literaire Web
Wedstrijd belandden op Cameretten of Poetry
International en kregen warme belangstelling
van uitgevers.
Ernest
van der Kwast en Jorg Schellekens 
Hagar
Peeters en Rutger Kopland 
