Laat
het woord vrouwenbesnijdenis
vallen en vrouwen krimpen ineen. Terecht. Het is een
vernederende ingreep die vrouwen hun plezier in seks
afneemt en een vanzelfsprekend deel van hun lichaam
verminkt.
Vreemd genoeg reageren vrouwen heel anders op
mannenbesnijdenis, ook een barbaarse ingreep. Over het
algemeen is er hooguit kritiek op het besnijden van
baby's zonder verdoving. Er zijn zelfs vrouwen die een
besneden pik mooier vinden dan een onbesneden pik, of
opgetogen vertellen dat besneden mannen meer genot
bieden omdat ze zelden voortijdig klaarkomen.
Ha. Ik heb wel eens vrouwen gezien waarbij flink vlees
wegkappen het esthetisch genoegen van het beffen
aanzienlijk ten goede zou komen (in Australië
noemen ze dat een 'badly wrapped kebab'). Een besneden
vrouw ziet er inderdaad overzichtelijker uit, maar
veel lol heb je er niet van. Besneden mannen hebben
een eikel (meestal tenminste, het komt wel eens voor
dat die bij het besnijden per ongeluk geamputeerd
wordt) die inderdaad verminderd gevoelig is, met als
gevolg dat het orgasme langer uitblijft. Als dat een
argument is voor besnijden, dan stel ik voor dat alle
vrouwen hun boven- en ondertanden laten trekken om
voor mannen het genot van het pijpen te
verhogen.
Joden,
arabieren en Amerikanen zijn nagenoeg altijd besneden.
Omdat dat moet van hun religie (joden, arabieren), of
omdat Amerikaanse moeders zo bang zijn dat hun zoon
hun later aanklaagt voor seksueel misbruik dat ze
liever de voorhuid bij hun zoon laten wegsnijden, dan
dat ze hem dagelijks omhoogschuiven voor een
wasbeurt.
Ik ben geen voorstander van wat voor godsdienst dan
ook, en verplichte besnijdenis is alleen al een bewijs
van wereldvreemde gekte, maar het hygiëne
argument is echt volslagen kul. Moeders die hun zoon
niet goed leren hun voorhuid te wassen zijn net zo
schuldig als moeders die hun dochter vasthouden
terwijl ze besneden wordt.
Of zoals iemand op de site Zappybaby.be schreef: 'Als
je smeer in je oor hebt ga je toch ook niet de Van
Gogh uithangen?
10.
Connie Palmen. Schrijfster. Moest een bezoekster op
zoek naar hasj bekennen dat ze het spul nog nooit had
gerookt.
9.
Tom Kellerhuis. Journalist HP/De Tijd. Wilde zo graag
een afterparty in The Bourbon Street dat hij voor
iedereen die na het Boekenbal meeging de entree
betaalde.
8.
Ad ten Bosch. Schrijver en Ida Gerhardt-deskundige.
Wist als enige waar The Bourbon Street was.
7.
A. F. Th. (van der Heijden). Schrijver. Was zes jaar
niet meer buiten geweest, maar het was net alsof het
gisteren was dat je hem voor het laatst
zag.
6.
Tjitske Jansen (foto). Dichteres die voorpagina van de
Volkskrant haalde als poetry-slammer. 'Als jij nou
iets leuks over mij schrijft, dan kan ik dat straks op
de achterflap van mijn eerste bundel
citeren.'
5.
Luc en Ann. Schrijvers. Organisatoren van het Vlaamse
Boekenbal op 2 April in het Koninklijk Museum voor de
Schone Kunsten, het mooiste museum van Antwerpen.
België. Europa. Wereld. Zonnestelsel. Melkweg.
Heelal.
4.
Harry Mulisch. Schrijver. Voor de vijftigste keer
aanwezig (maar niet op een rij).
3.
Mascha Lammes, vrouw van Giphart (foto). Doctorandus.
Liet zien dat achter elke man een sterke vrouw staat,
al begon ze na twaalven behoorlijk onder de druk te
wankelen.
2.
Ayaan Hirsi Ali. Politica voor de verkeerde partij.
Unaniem uitgeroepen tot mooiste vrouw van het
Boekenbal, mooiste zwarte vrouw inbegrepen, maar
voorzien van drie bodyguards waarvan er een op Kevin
Costner leek, waardoor niemand iets durfde te
zeggen.
1.
De brandweerman (foto) in het trappenhuis. Charon.
Geen mooier betoon van plichtsgetrouwheid en zorg om
de Nederlandse literatuur.
Boekenbal
2003, Stadsschouwburg Amsterdam, 11 maart
2003
(14-04-2003)
Je kunt niet vroeg
genoeg beginnen
Carnaval.
Als je aan een half woord niet genoeg hebt om de lol
te begrijpen, dan kun je het met nog geen duizend
woorden uitleggen.
Ik
deed dit jaar voor de 25ste keer op een rij mee, op
weg om de Harry Mulisch van het Ettense Carnaval te
worden.
Carnaval
2003 in Etten-Leur en Breda, 1-4 maart
2003
(02-04-2003)
In de top-50 van
de top-1000
Deze
site staat al weken in de top-50 van de best bezochte
sites (categorie kunstenaars) van NedStat.
(02-04-2003)
Op zoek naar van
Gogh/A la recherche de Van Gogh/Following Van
Gogh
Op
27 maart werd bovenstaand boek gepresenteerd, dat ik
samen met fotograaf Vincent van de Wijngaard tussen 9
september en 15 januari heb gemaakt.
Te
koop in elke goede boekwinkel (een boekwinkel die dit
boek niet heeft is dus geen goede
boekwinkel).
(31-03-2002)
'Open
source'
Tegen
de tijd dat de blauwe brieven weer binnenkomen zindert
het op het internet. En vooral op nl.comp.sys.mac, de
uithoek van het web waar de zonderlingen met een Mac
zich verzamelen. Zo zullen zij zich zelden noemen,
voor pc-gebruikers zijn ze het wel: mensen die
vrijwillig afstand nemen van de blozende huppelwereld
die Windows heet, om door het barre land van MacOS te
banjeren. Het land zonder Girotel, zonder Kazaa,
zonder NS Reisplanner en zonder
belastingdiskette.
Dat
een bank voor één computerplatform
kiest, oké. Dat een geprivatiseerd
vervoersbedrijf hetzelfde doet, oké. Maar dat
de overheid zich moedwillig aan één
bedrijf overlevert, dat klopt niet. Vooral als je het
belastingstelsel zo ingewikkeld vereenvoudigt dat je
een computerprogramma nodig hebt om je aangifte uit te
rekenen. Het licht is inmiddels aangegaan bij sommige
oppositiepartijen, vooral nu de winstmarges van
Microsoft op Windows (± 85%) en Office (±
54%) duidelijk zijn geworden. Tja, dat zijn bedragen
waar Groen-Links bij opbloeit, qua
verontwaardigings-quotiënt. Onmiddellijk werden
er vragen gesteld over de belastingdiskette. De
Windowshegemonie moest wijken!
In
de Mac-wereld werd gejuicht. Zouden dan jaren van
e-mailacties eindelijk effect hebben? Het enthousiasme
werd onmiddellijk getemperd, toen er opmerkingen
werden gemaakt over het gebruik van 'open
source'-software. Het was duidelijk. Of er was een
externe adviseur ingeschakeld, er had een stageair
over het net gesurfd op zoek naar wat steekwoorden. In
ieder geval, het sloeg weer nergens op.
'Open
source'-software betekent dat iedereen aan de software
mag klooien wat hij wil. 'Darwin' van Apple is een
open source besturingssysteem, zoals 'Linux'.
'Mozilla' van Netscape is een open source webbrowser.
De hoop is dat via de open source-gedachte een of
ander genie iets fantastisch maakt. Dat zal zelden de
melkboer zijn die zijn administratie wil versimpelen
of een brave belastingbetaler die zonder sjoemelen
zijn aangifte wil doen. Open source is voor
nerds.
Nee,
wat de padvinders van Groen-Links bedoelden was 'Open
standaard'. Open standaard software maakt bijvoorbeeld
documenten die op elk soort computer te lezen zijn, of
dat nu MS-DOS als besturingssysteem heeft, Windows,
Linux, AmigaOS of MacOS. HTML, Java en Flash, waar
websites mee zijn opgebouwd zijn daar een voorbeeld
van. 'Open source'. Zucht. Alsof internetexpert Marjet
van Zuijlen weer terug is.
Steunend
doe ik de belastingaangifte voor mijn hele familie met
de belastingsdiskette op mijn Mac onder de
Windows-emulator VirtualPC en vul de berekeningen dan
in op de papieren aangifte. Er verandert nooit
wat.
Belastingaangifte
2003, opsturen voor 1 april 2003
(30-03-2002)
(tekst
op supermarkt Hobbemastraat,
Utrecht)
(29-03-2002)
Cultiplex
Mijn
vader had het niet op multiplex. De timmerman die
kasten kwam maken, kon zijn multiplex thuis laten.
Geen goedkope rommel in ons huis, met massief hout
moest er getimmerd worden. Multiplex. Alles wat uit
meer lagen op elkaar gelijmd hout bestaat dan de drie
van triplex. Ook al een klank die geen kwaliteit
uitstraalt.
Tegenwoordig
betekent multiplex ook iets anders: een bioscoop met
veel zalen. Veel meer dan drie. Het bioscoopbezoek
stijgt, want multiplexen zijn een succes. En dat is
geen wonder. De gebouwen zijn voorzien van airco. Ze
hebben ruime foyers, moderne toiletten en zalen met
gemakkelijke stoelen en veel beenruimte. En natuurlijk
is er fatsoenlijk geluid. Utrecht zou gediend zijn met
een multiplex. De desolate niet-roken foyer van
City/Movies, de plees in de spelonken van
Camera/Studio en de lugubere entree van Hoog
Catharijne zijn geen pretje. Het Jaarbeursterrein net
buiten het centrum is niet eens een slechte plaats.
Zoals
het multiplex heeft de multiplex ook een slechte naam.
Er worden alleen kaskrakers vertoond, liefst dezelfde
film in drie zalen tegelijk. Je wordt er overspoeld
met reclame. Een rolletje drop kost een euro. Het
publiek heeft maling aan de bioscoopconventies en
belt, sms't en kletst er flink op los. Maar het
grootste gevaar van de multiplex is de
aanbodverschraling.
Gevaar
dat inmiddels is gekeerd met de woordspeling op een
woordspeling: de cultiplex. De cultiplex is in deze
tijd het logische vervolg op het filmhuis, met
benauwde zaaltjes met houten stoelen die alleen via
steile trappen te bereiken zijn. Waar een duidelijk
hoorbare projector een Oezbeekse interpretatie van
Lolita vertoont. Als je tenminste door de krassen op
de film heen kunt kijken.
Nouja,
zo zien ze er al jaren niet meer uit, maar de
exploitanten hebben inmiddels door dat ook de
liefhebbers van Tarkovski graag hun film op een strak
doek zien, met geluid van cd-kwaliteit. Maar dan
zonder vette ringtones en de geur van
popcorn.
De
eerste slag om een Utrechts cultiplex is gewonnen door
Jos Stelling van Springhaver, die in het monumentale
politiebureau Tolsteeg het Louis Hartlooper Centrum
(LHC) mag maken. Henk Camping van 't Hoogt had het
nakijken met zijn plannen.
Leek
het, want zoals Camping zelf opmerkte: er is ruimte in
Utrecht voor een tweede cultiplex. Daar ben ik het
helemaal mee eens. Springhaver vult het gat op tussen
de widescreen Dolby Surround Hollywoordproducties in
de multiplexen en de Mongoolse, Albanese en Peruaanse
epossen in 't Hoogt. 't Hoogt en Springhaver bijten
elkaar niet. Nouja, zolang ze niet in
één ruimte zitten.
Maar
waar moet Camping dan heen? Als die multiplex op het
Jaarbeursterrein er komt, dan maakt dat zalen vrij
voor zijn cultiplex. De vestiging van Stellings LHC in
een monumentaal gebouw schept echter een precedent. De
tweede cultiplex hoort ook in een gebouw met een
geschiedenis.
Er
staat er een op het Vredenburg. Het pand is redelijk
herkenbaar gebleven, ook nu Esprit erin zit. Het moet
mogelijk zijn het gebouw in zijn oude staat te
brengen: de Bioscoop Vreeburg, ontworpen door Gerrit
Rietveld. Camping heeft zelfs vinexwijk Leidsche Rijn
overwogen, maar het Vredenburg is een betere plek. Een
bioscoop brengt leven in de na zessen uitgestorven
brouwerij. Ik zie het al helemaal voor me: een
verbouwd/herbouwd Muziekcentrum inclusief Tivoli. De
Bioscoop Vreeburg. Prima openbaar vervoer. Een
fietsparkeerkelder. En ook de café-restaurants
terug in de panden waar nu Kreymborg en We
zitten.
Een
cultiplex in een architectonisch belangrijk pand,
midden in een uitgaanscentrum. De kans dat dat ooit
wegens popcorngooiende, sms'ende bezoekers van
Tarkovski's Solaris moet worden ontruimd is heel
klein.
(19-03-2002)
De Global Village
van Idols
Als
je tijd nodig hebt om de boel op een rijtje te
krijgen, dan pak je de auto en dan rijdt je naar een
willekeurig dorp in Portugal. Aan de bar drink je
Sagres of Superbock en ondertussen kijk je naar de tv
die in de hoek staat te schallen. Zo heb ik heel wat
uren in Fredemar
in Sines
doorgebracht. Het programma dat me ooit het beste in
een staat van Zen bracht was Portugese versie van 'The
price is right' (in Nederland vertoond als
'Prijzenslag' en 'Prijs je rijk'). Het programma was
zo rustgevend omdat het tot avondvullendheid was
opgerekt.
Het
verkopen van programmaformules is al decennia de
gewoonste zaak van de wereld; de laatste jaren lijken
er voorwaarden aan de verkoop te zitten. In welk land
je ook komt, hoe de naam ook verbasterd is: het decor
in 'Who wants to be a millionaire', 'Quie sera
Millionaire', 'Pios Theli Na Ginei Ekatomiriouhos',
'Kaun Banega Crorepati' en 'Kim Besyuzmilyar Ister'
ziet er overal hetzelfde uit. En hoewel de
presentatoren niet allemaal op Robert ten Brink
lijken, ze proberen allemaal met gefronst voorhoofd de
spanning te verhogen en met denkpauzes de tijd te
rekken, om te voorkomen dat het spel binnen een
kwartier over is. Even fantasieloos is 'De zwakste
schakel' met Chazia Mourali die zo bitcherig moet doen
als Anne Robinson van 'The weakest link'. Het is
bedacht, synthetisch en onecht. En blijkbaar iets waar
grote behoefte aan is.
Neem
'Idols', waarnaar ik af en toe kijk om mijn nichtjes
te begrijpen. Ook hier die universele vormgeving, met
in elk land een keiharde jury, met een oneindig
gerekte finale en doorzichtig opgebouwde
spanningsbogen. Met over de hele wereld auditerende
jongens en meisjes die dezelfde hufterige behandeling
krijgen -- als je het ver wilt schoppen moeten je een
olifantenhuid hebben -- wat daarna nog eens herhaald
wordt en zelfs op DVD gezet.
Ik
heb geprobeerd me er boos om te maken, maar dat lukt
niet. 'Beroemd worden' is nu eenmaal de droom van elke
puber en een programma als dit houdt de illusie in
stand dat het mogelijk is uit het niets door te breken
-- dat de finalisten geen van allen zonder ervaring
waren doet daar niet aan af. Of het nu een nieuwe
Sappho (Hind) of Boy George (Jamai) of Ivo Niehe
(Reinout Oerlemans) oplevert, maakt ook niet uit.
Interessanter is het te bedenken of dit de eerste
tekenen zijn van de ontwikkeling van een pan-Europese
smaak, de eerste symptomen zelfs van de Global Village
waar tv-programma's in elk land liefst dezelfde naam
hebben, maar in ieder geval dezelfde
inhoud.
Tot
mijn grote verbazing zag ik dat er zelfs een
pan-Arabische (geen flauw idee wat ik daaronder moet
verstaan) versie van 'Idols' is. Ik heb er niets van
gezien, dus ik vraag me af hoe de Fatima's en Mehmets
zijn behandeld. Wat wel opvalt is dat die versie
'Superstar' heet. Geen wonder, want idool betekent
letterlijk 'afgod' of 'afgodsbeeld'.
Finale
'Idols', 8 maart 2003
(18-03-2002)
De geboortegrond
van Vincent van Gogh
'Het
Van Goghjaar 1990 zag een tragisch dieptepunt met de
potjes Van Gogh geboortegrond uit Zundert...
'Passion
for cars' stond er levensgroot op de RAI in Amsterdam.
Dat is nog maar een kleine stap naar 'Amsterdam
International Motor Show', zoals op de persmap stond.
Ik voorspel dat dat binnen tien jaar de officiële
naam van de AutoRAI zal zijn. Het bekt inderdaad
beter, want het klinkt minder naar Huishoudbeurs en
Horecava.
'Passion
for cars.' Een struise hostess laat zien dat het
achterklepje van de Citroën C3 Pluriel niet
afbreekt als je daar met je Nederlandse zware heupen
op gaat zitten. Een kortgerokt geil verpleegstertje
kiest precies de juiste sukkelaar uit voor een
bloeddruktest voor hij in een MG mag gaan zitten. Drie
mensen staren geduldig door de raampjes van de VW
Touareg die zich vastgereden heeft in het
4x4-circuit.
'Passion
for cars.' Wie niet? Als jongetje kon ik uren in de
hoofdstraat van Zundert kijken naar passerende auto's.
De Molenstraat maakte toen nog deel uit van de E10 (nu
E19). Met alle Belgische en Franse auto's erbij maakte
dat een voortdurend afwisselende stroom van automerken
en -types. Op tv had je 'Wereld op wielen', een
tv-programma dat echt over auto's ging, zoals 'Top
Gear' op de BBC, geen reclameshow over het merk dat de
meeste sponsorgelden betaalt, zoals tegenwoordig in
Nederland de gewoonte is. Met rolletjes Autodrop kon
je posters bijeensparen. Ik had een Jensen Interceptor
en een Porsche Targa 911 aan de muur hangen. En een
Daffodil, natuurlijk.
Van
mijn vijftiende tot en met mijn dertigste was ik
anti-auto. Nu niet meer, maar het verklaart wel waarom
mijn liefde verflauwt voor auto's van na 1975. Zonder
al te veel moeite kan ik het gevoel terughalen van
toen ik een rondleiding kreeg in de Daf-fabriek in
Born. Of van toen ik de eerste Kever met oortjes zag.
Of van het ontzag toen ik een zwarte glimmende
Chevrolet Impala zag. Maar met Astra's, Tourans en
V40's heb ik niet zoveel. Een paar geleden was er een
reclamespot voor de Opel Corsa. De slagzin was: 'Ik
geef om mijn auto. Mijn auto geeft om mij.' Ik denk
dat schurft meer om een mens geeft dan een auto.
Auto's geven niet om mensen. Als auto's om mensen
gaven zouden ze zich niet zo snel voortplanten, niet
meer roesten en zich zeker niet meer door een mens
laten besturen. Dat mensen om auto's geven is wel
waar. Ik heb mijn roestige motorloze Volvo 66 combi
opgeslagen staan omdat ik me er niet toe kan brengen
hem naar de sloop te brengen. En er zijn veel vrouwen
die zouden willen dat hun man naar hen keek zoals ik
mannen naar Porsches en Alfa's zag kijken op de
AutoRAI.
Is
het seksueel? Op
internet staan tips hoe je (als man, natuurlijk) seks
kunt hebben met een auto.
Het
penetreren van de knalpijp wordt aldaar als anale seks
beschreven. Ik vind een seksuele interpretatie van
autoliefde zowiezo al erg homo-erotisch, met die
behoefte aan een schakelpook en dat verlangen naar
leren bekleding. Zou bumperkleven dan een teken van
latente homoseksualiteit zijn?
AutoRAI.
RAI Amsterdam, 12 februari 2003
(11-03-2002)
Boekrock
In
1998 kreeg ik van de gemeente Utrecht een zak geld om
een literair festival te organiseren. Het was me
opgevallen dat er namelijk opeens erg veel schrijvers
in Utrecht rondliepen. Veel meer dan alleen (zonder
iets ten nadele van hen te willen zeggen) Manon Uphoff
en Ronald Giphart. Ik verzamelde een groep mensen om
me heen om het te organiseren, we verzonnen wat
publiciteitsgrapjes en bingo! de media sprongen er
bovenop. Manon Uphoff en Ronald Giphart kregen het ene
interview na het andere.
Afijn.
We voelden ons in die dagen in iedere geval het heuse
middelpunt van literair Nederland, een middelpunt vol
schrijvers die het goed met elkaar konden vinden en
wars waren van intriges, roddel en achterklap. In
tegenstelling tot die andere stad. Fuck de Dam, leve
de Dom, weet je, zoals Jerry Goossens toen geciteerd
werd. Braaf poseerden we voor de fotograaf van HP/De
Tijd aan een kaarsverlichte tafel in de Bastaard,
terwijl iedere stamgast weet dat er in Bastaard geen
kaarsen op tafel staan. Braaf voldeden we aan het
beeld in plaats van er een te creëren.
Vijf
jaar later is Utrecht net Amsterdam, met een
schrijverswereld die verscheurd wordt door intriges,
roddel en achterklap. Kortom: Utrecht doet nu echt
mee. Het jammere is dan wel dat je niet meer naar een
literair festival moet, als je bevriende schrijvers
wilt tegenkomen. De enige Utrechtse schrijver op
Boekrock was Arjan Witte en die trad op.
De
presentatoren Ingmar Heytze, in vervaarlijke leren jas
(maar zelfs met kale kop en een hakenkruis op zijn
voorhoofd zou ik niet bang van hem zijn) en Vrouwkje
Tuinman, in pikant schoolmeisjesuniform (maar zelfs
met een zweepje zou ik het niet met haar willen doen),
sloegen zich moedig door het verrassend leuke
programma van zingende schrijvers, schrijvende zangers
en Simon Vinkenoog. Ook al zong Ronald Ohlsen een
onvergetelijke versie van Raymond van het Groenewouds
'Je veux de l'amour', het absolute hoogtepunt was
Vinkenoog. Zijn versie van 'Rainy Day Women (Everybody
must get stoned)' had voor een staande ovatie kunnen
zorgen, als niet iedereen al gestaan had.
Grote
afwezige was Joost Zwagerman van wie het AD en de
Telegraaf foutief vermeldden dat een gipsen afgietsel
van zijn 'piemel' te koop zou zijn. Zwagerman nam
terecht aanstoot aan het woord 'piemel' dat mer bij
twaalfjarigen past dan bij zwaargeschapen schrijvers
en verexcuseerde zich. Tamelijk aanwezig was het
gipsen geslachtsorgaan van de 'in meerdere opzichten
boomlange Meindert Talma'. Het mocht echter niet
gefotografeerd worden, zodat de kans dat Joost
Zwagerman een volgende keer wel kwam niet onmogelijk
werd gemaakt.
Hoogtepunt
van de avond, en tekenend voor de status van de
literatuur in Nederland, was de lijst met sponsors die
Boekrock mogelijk hadden gemaakt: die was net zo lang
als de lijst met optredende schrijvers.
Tivoli,
Utrecht, 15 februari 2003
(11-03-2002)
You will always
find me in the kitchen at parties,
zong
Jona Lewie. Mijn lieflied, want op een of andere
manier beland ik op feestjes altijd in de keuken. Het
zal wel een erfenis zijn van mijn studentenflattijd op
de Van Lieflandlaan, toen feesten altijd in de keuken
werden gegeven. In het pand van Querido/Nijgh &
Van Ditmar/Athenaeum, Polak & van Gennep, staat
achterin de gang een koffiehoek die prima voor keuken
doorgaat, dus op de presentatie van A.F.Th.'s De Movo
Tapes, was ik meteen thuis.
Gezellige
mensen uit Utrecht erbij, af en toe een praatje maken
met de sympathieke receptioniste, meteen geholpen
worden als je wijn kurk heeft, vooraan staan als de
schalen met gefrutselde hapjes voorbijkomen, wat wil
je nog meer? Ik heb al presentaties gezien in
stationsrestauraties, in panoramacafés hoog
boven de stad, in rondvaartboten en in kerktorens. Ik
kies zelf de volgende keer voor een keuken, denk ik.
Misschien wel die van Van
Lieflandlaan 92.
Presentatie
De Movo Tapes, 13 februari, 17.00 uur, Querido,
Amsterdam.
(11-03-2002)
De ietwat uit de
hand gelopen begrafenis van Jacob P.
De
mevrouw in café de Bastaard draaide zich naar
me toe en zei: 'Ik lees je stukjes altijd in de Metro
en ik wil niet persoonlijk zijn, maar...
[Niet-persoonlijk-alarm!
Als mensen zo beginnen, dan weet je toch dat er een
bak shit over je heen gaat... Maar hoe moet je
reageren als iemand je zo reageert? Als je zegt dat je
er helemaal geen zin hebt, dan ben je een arrogante
eikel. Dus je zwijgt en laat het maar
komen.]
...ik
vind ze wel aardig en zo, maar ik ken jou en ik ken al
die mensen waar je over schrijft en dan denk ik, wat
gemakkelijk allemaal weer, ik ken dat allemaal, het is
altijd weer Utrecht.'
'Je
hebt helemaal gelijk,' zei ik, 'En ik doe het expres,
soms tenminste. Sla maar een willekeurige krant open
en wat is het middelpunt van de wereld? Amsterdam.
Allemaal Amsterdammers die allemaal over Amsterdammers
schrijven. Dan vind ik het een ironische overtreffende
trap door over Utrecht en Utrechters te
schrijven.'
[Over
het algemeen is de aanval de beste verdediging, maar
deze mevrouw had een beetje gedronken en
hoogstwaarschijnlijk al heel lang op haar verhaal
zitten broeden, misschien was ze zelfs al drie keer
eerder naar de Bastaard gegaan met het idee mij daar
eens op aan te spreken, ook al moest ze daarvoor
inbreken in een gesprek, niets zou haar stoppen, zelfs
niet mijn argumenten, want die van haar zaten daarvoor
al te diep ingesleten in de groeven van haar hersenen:
volgt dus een herhaling van zetten van haar
kant.]
'Kijk
dan eens naar de titel van de rubriek: Nouws' Nieuws.
Dat betekent dat het mijn verhalen zijn, dat ik
schrijf over de dingen en de mensen die ik tegenkom,
of dat nu een merel op mijn dak is of een expositie in
Maastricht. En toevallig kwam ik de laatste weken
amper de deur uit, dus dan speelt alles zich in
Utrecht af. Geef me maar een onderwerp uit Zwolle en
ik ga erheen. En het heet 'Nieuws' omdat het geen
nieuws is. Dat is ironie. En het allitereert ook
nog.'
'En
toch vind ik het jammer.'
[Einde
discussie, dus, sommige mensen zijn moeilijker van
gedachten te veranderen dan de Exxon Valdez van koers.
Ik had liever een ander discussiepunt gehad. Wat doe
je bijvoorbeeld als je naar een expositie of
voorstelling gaat van iemand die je kent en je vind er
niets aan. Het is al moeilijk genoeg om een saai boek
te lezen van iemand die je kent. Om problemen te
voorkomen hou ik me aan de stelling nooit een mening
te geven over levende Nederlandse schrijvers. Het boek
waar je niets aan vindt kan wel eens een bestseller
worden, een vertaling krijgen of een prijs winnen en
dan ben je een jaloerse sukkel. Maar goed. Zo zat ik
dus op 5 februari bij 'De ietwat uit de hand gelopen
begrafenis van Jacob P.' Ik kende iedereen die
meewerkte: de schrijver-regisseur Gérard van
Kalmthout, de drie acteurs Victorine Plante, Roos van
der Werff en Arend Brandligt tot en met de technici en
de decorvormgeefster Laura de Jong. En wat doe je dan
als je het stuk slecht vindt? Het is een vraag die ik
niet hoef te beantwoorden, want ik was onder de
indruk, zowel van de tekstuele vondsten, als van de
acteurs, als van het geniale decor. Toch ben ik blij
dat ik mijn eigen nieuws versla en geen
theaterrecensent ben.]
De
ietwat uit de hand gelopen begrafenis van Jacob P., de
Bastaard, Utrecht, 5 februari 2003
(11-03-2002)
De keuze van
Vincent
Bij
de naam Vincent van Gogh denken nog te veel mensen aan
een armlastige schilder die pas na zijn dood ontdekt
werd. Dat klopt ook wel, maar je kunt hem op zoveel
manieren zien. Bijvoorbeeld als de kunstkenner, die na
jaren in de kunsthandel gewerkt hebben een enorme
kennis opdeed en een enorme collectie van prenten,
gravures en schilderijen verzamelde. Het Van Gogh
Museum richtte een tentoonstelling in met de werken
die Vincent zag en in brieven beschreef en met de
werken die hij zelf verzamelde. De opening op
donderdagavond 13 februari trok bijna tweeduizend
mensen. De enorme mensenworst gaf een idee wat
anderhalf miljoen bezoekers per jaar ongeveer
betekent. Veel van de keurige mevrouwen verlieten
vanwege het pand dan ook zonder een schilderij gezien
te hebben. Ik had ongepoetste schoenen aan en durfde
me daarom wel in de massa te storten; ook aan mij ging
het meeste voorbij, maar daar zijn openingen niet
voor. Ik heb in ieder geval het zelfportret van
Rembrandt uit de National Gallery gezien.
'Wel
een beetje gemakkelijk, zo'n tentoonstelling,' zei
iemand bij de kaasblokjestoren en
wijnglazencompositie. 'Je kijkt welke schilderijen hij
mooi vindt en die hang je bij elkaar. Klaar. Ze hadden
toch wel met iets beters kunnen komen in een Van
Goghjaar.'
'Mag
ik die uitspraak citeren?' vroeg ik. 'Alleen
anoniem.'
Bij
deze. Makkelijk of niet, snel zul je deze combinatie
van schilderijen niet meer zien. En zoals bij elke
mening over boeken of kunst geldt: eerst zelf kijken
en dan pas beamen of ontkennen.
Opening
De keuze van Vincent, Van Goghs Musée
imaginaire, 13 februari 20.00 uur. Van Gogh Museum
Amsterdam, 14 februari t/m 15 juni
2003
(06-03-2002)
Tongpiercing
veroorzaakt abces in hersenen
Ik
dacht eerst dat je vocht in je hoofd moest hebben voor
je zo verknipt was om een piercing te nemen, maar het
omgekeerde blijkt ook waar. Wat mij betreft ook goed.
Een Amerikaans meisje bleek een abces in haar hersenen
te hebben met daarin bacterieën die alleen in je
mond voorkomen. Ik zou zeggen, niet doorvertellen en
niets aan doen, dan roeit die verknipte mode zichzelf
weer uit.
Overigens.
Voor de slechte verstaanders: mannenbesnijdenis (zie
stukje van 28-2) is net zozeer een verminking als
vrouwenbesnijdenis. Het verwijderen van de voorhuid
dient geen enkel doel en heeft geen enkel
voordeel.
(05-03-2002)
Stem op
Katinka!
Ze
was de eerste en overtuigende winnaar van de
Lowlands-wedstrijd in 2001. Met haar bizarre teksten
verbijsterde ze de hele Echo-tent, zoals met 'Ik wil
een piemel', dat ze op 15-jarige leeftijd schreef. Ze
heeft nu de kans op te treden in NCRV's volgspot met
'Was ik maar geen meisje maar een vent'. Weer een
politiek incorrecte tekst. Katinka moet bij de NCRV.
Stem op haar en doe dat hier.
Klik op de pagina bij Open Podium op 'Breng uw stem
uit'.
(04-03-2002)
Ja, Carnaval was
leuk
(28-02-2002)
Doe-het-zelf
besnijdenis setje
Ben
je je tuutje beu? Genoeg van het morsen bij het
plassen? Verwijder zelf je voorhuid. Zonder snijden,
zonder opereren, zonder ontsmetten!
De
twee boeken op mijn nachtkastje worden met argwaan
vanaf de andere kant van bed bekeken. Saddam,
biografie van een leider, van Con Coughlin en
Leiderschap, van Rudolph Giuliani (met Ken Kurson als
ghostwriter, een beetje zoals Ed van Eeden eigenlijk
de autobiografie van Ruud uit Big Brother heeft
geschreven). Gaan er andere tijden aanbreken? Ga ik de
touwtjes nu eens in handen nemen en het huishouden
reorganiseren? Komt eindelijk mijn ware aard als
huistiran naar boven?
Giuliani
was burgemeester van New York tot eind 2001. In die
tijd wist hij de misdaadcijfers terug te schroeven en
de notoir onbeschofte New Yorker weer wat normen en
waarden mee te brengen -- al heeft Bin Laden daar ook
een handje in gehad. Het boek leest als een trein, al
weiger ik aan te nemen dat ik ook maar iets aan
'leiderschap' zal opdoen. Ik geloof in de geboren
leider, zoals ik in de geboren volger geloof. En in de
geboren outlaw, om in Amerikaanse termen te
blijven.
Kun
je Giuliani's boek nog met fatsoen in de trein lezen,
de biografie van Saddam hou je liever binnenshuis. Na
twintig pagina's lezen weet je al genoeg over de jonge
Saddam: alle ingrediënten voor zo'n Amerikaanse
tv-film, based on a true story. Los van het feit of
hij er met geweld uitgerammeld moet worden: de man
deugt niet. Er waren meer van dergelijke figuren die
de loop van de geschiedenis niet hebben overleefd,
maar die hadden niet te maken met een volk dat te zwak
was om een opstand in gang te zetten. De link met het
nazisme van Saddam is het verwarrendst. Om met rode
oortjes te lezen, als een dergelijk cliché nog
van toepassing kan zijn op zo'n man.
Saddam,
biografie van een leider, van Con Coughlin &
Leiderschap, van Rudolph Giuliani en Ken Kurson,
allebei verschenen bij Het Spectrum
Kunst
en gezond verstand gaan niet samen. Waarom zou je een
vaas van een keramiste kopen als je er ook een bij de
Hema kunt krijgen voor eenhonderdste van dat bedrag.
Waarom zou je een beeld op een plein zetten als je
voor dat geld ook dat plein opnieuw kunt bestraten. En
waarom wil je zowiezo kunstenaar worden, terwijl je
ook een beroep had kunnen kiezen.
In
Utrecht heerst het gezond verstand. Dat betekent dat
de kunst een ondergeschoven kindje is. Het lijkt van
niet, want er is in Utrecht altijd wel ergens een
festival: Nederlands Film Festival, Impakt Festival,
Spring Dance, Festival Oude Muziek, Holland Animation
Festival, de Nacht van de Poëzie en het Theater
aan de Werf. Maar als het festival voorbij is en de
bijbehorende partytenten afgebroken, dan rest er niets
meer dan weggewaaide bekertjes in de goot en gerafelde
posters aan de muur. Eén festival maakt nog
geen kunstklimaat. Tien ook niet, trouwens.
De
Stichting Sophia is in 1988 opgericht met het idee de
Utrechtse kunstenaars weerbaarder te maken, om ze te
leren dat er een harde werkelijkheid is buiten het
atelier en dat leren goed te verkopen geen smet op je
kunst achterlaat. Sophia krijgt daarvoor van de
gemeente panden in bruikleen tot er een bestemming
gevonden is. Een van de prachtigste panden die is de
oude brandweerkazerne op de Ganzenmarkt, tegenover het
stadhuis. De tijdelijke bruikleen van een halfjaar is
onlangs voor de achtste en laatste keer verlengd. De
Stichting Sophia zou liever blijven, met een
laagdrempelige galerie.
De
gemeente heeft besloten dat er 'hoogwaardige winkels'
en 'luxe appartementen' komen. De molens draaien daar
blijkbaar zo langzaam dat de verantwoordelijke
ambtenaren nog niet doorhebben dat de markt voor dit
soort winkels en appartementen de economie tegen
heeft.
In
een laatste poging de aandacht te trekken organiseert
de Stichting Sophia Boulevard d'Unica, een om de zes
weken van samenstelling wisselende verkoopexpositie.
Tot en met half februari bijvoorbeeld originele
handschriften van schrijvers (inclusief spel- en
taalfouten), handgemaakte leren tassen waarvan de
schoonheid het praktisch nut overtreft, verbluffende
keramieken en handgemaakte meubelen. Hou Sophia in de
brandweerkazerne en koop een kunstwerk.
Verkoopexpositie
'Boulevard d'Unica', Ganzenmarkt Utrecht, tot juni
2003
(27-02-2002)
Stilte
Er
gaan binnenkort mensen in grote aantallen tegelijk
dood. Misschien, of hoogstwaarschijnlijk zelfs. Waarom
schokt de dood van slechts zeven mensen ons dan zo
erg?
De
ruimteveren zijn een symbool van de vooruitgang, van
een onbegrends vertrouwen in de technologie en de
wetenschap. Een ongeluk maakt nuchter. En
klein.
Op
de dag dat er in Nederland een stille tocht voor een
hond werd gehouden, stierven er zeven in mensen in de
ruimte, waar niemand je hoort schreeuwen.
Ruimteveer
Columbia verongelukt, 1 februari 2003
(27-02-2002)
Nieuwe
buurman
Ik
kan het vanuit mijn zolderraam zien liggen. 'Het luie
end' noemen ze het in Utrecht, dat laatste stukje
Gansstraat met aan de ene kant de begraafplaats
Soestbergen en de andere kant de TBS-kliniek Dr. Fl.
Meijers Instituut en het Pieter Baan Centrum. 'Het
luie end', want aan de ene kant zitten ze en aan de
andere kant liggen ze. Sinds er in de jaren vijftig de
studentenflats van het IBB zijn gebouwd met de
toevoeging: en aan de overkant slapen ze.
De
Gansstraat was vroeger de rand van de stad, vandaar de
ideale plaats voor een kerkhof en een gevangenis. Maar
wat de rand van de stad is maakt de economie uit,
zodat het nu eilanden zijn in een ingepolderd
landschap. Rust vind je niet meer op Soestbergen,
ingeklemd als het ligt tussen spoorlijnen en de
Gansstraat, op deze plek een toegangsweg tot de stad.
En aanrijroute naar de Koningsweg, waar het
tuincentrum Koningsdal ligt. De Koningsweg is een
statige laan met een bomentunnel. Op de plaats waar de
auto's het parkeerterrein van het tuincentrum verlaten
ligt bijna dagelijks glas. Deze straat is allesbehalve
overzichtelijk.
Het
begin van de Gansstraat is grotendeels gesloopt. Er
komt een horecagelegenheid, een woontoren en een reeks
stadswoningen. Stadswoning. Wat is een stadswoning?
Een klein huis voor veel geld met extra inbraakveilig
hang- en sluitwerk? Ik zou eens naar de
'projectregisseur' moeten bellen die een stukje
verderop Gansweerd bouwt. Maar wat is een
projectregisseur? Een luxueus woord voor
projectontwikkelaar?
Vlak
voor de TBS-kliniek staat een depot van de Utrechtsche
Asphalt Fabriek. In de Borinage, de mijnstreek rond
Mons, waar ik eens in een oud mijnwerkershuisje
terechtkwam, werd me verteld dat asfalt als
muurbedekking werd gebruikt. Vooral toen er wit asfalt
werd geïntroduceerd. Maar armoedig bleef het.
Behang was alleen voor de rijken. Er is ook een
autobedrijf dat Spyker heet, de letters geschreven in
de stijl van het oude Nederlandse automerk. Het ziet
er niet naar uit dat hier de moderne racemonsters
worden gebouwd die onder dezelfde naam worden
verkocht.
De
TBS-kliniek ziet er nog uit als een ouderwets cachot:
strenge bakstenen, traliewerk voor de smalle ramen.
Die wel allemaal zonnewering hebben. Er is een
gedenkplaat in de muur gemetseld. In de tweede
wereldoorlog zaten hier 'de kerkers van de bezetter'.
Honderden zijn vanuit dit gebouw naar een
fussiladeplaats gebracht. Het Pieter Baan Centrum
schurkt zich tegen de kliniek aan. Het is een anoniem
gebouw waarin netzogoed het GAK, een ziekenfonds of
een automatiseerder zou kunnen zitten. Hier zit
Volkert. Ter observatie, zoals zovelen eerder waarvan
we alleen de initialen uit de krant kennen.
Een
paar keer per dag gaan de spoorbomen dicht, om een
goederentrein te laten passeren. Dat was heel lang de
beruchte chloortrein. Als er iets misging zou de
schade langs dit traject het kleinst zijn, denk ik.
Het is een weinig opvallende plek, daar aan het luie
end in Utrecht. In de gevriesdroogde lucht trekt een
vliegtuig twee heldere condensstrepen. Op het kerkhof
passeren een man en een vrouw. '...en ik ben nu
nergens meer bang voor,' zegt de vrouw. 'Alles waar ik
bang was voor was is al gebeurd.' De man bromt
instemmend.
Volkert
van der G. in Pieter Baan Centrum Utrecht, 31 januari
2003
(25-02-2002)
Karnaval 2003: de
Kroegentocht in Breda
Ik
ga dit jaar voor de 25ste keer mee (ik had natuurlijk
de 22ste keer moeten vieren, maar vooruit). De
traditionele Kroegentocht in Breda. De Frotters,
Voorgoed Ongeschikt, C80, De Kontenknijpers en Van
Eigus, vergezeld van iedereen die mee wil, vertrekken
op maandag 3 maart met de trein van 3 over 1 van uit
Etten-Leur naar Breda. Om 10 over 1 komen we aan. Op
het station is het verzamelen, waarna iedereen 25 euro
in de pot doet. Dan vertrekken we als eerste naar het
Mercure Hotel. Een uur of vijf, zes later eindigen we
in de Spinola.
In
de film Same time, next year uit 1978 spelen Alan Alda
en Ellen Burstyn een overspelig paar dat al
zesentwintig jaar lang één weekend met
elkaar doorbrengt. Ze hebben ieder hun eigen leven --
maar eens per jaar zijn ze samen.
Deze
romantiek van het eens per jaar is minstens even
onweerstaanbaar als de kracht van de herhaling: het
verlangen van de volwassene en de zucht naar regelmaat
van het kind verenigd. Eens per jaar op pad met een
groep mensen die alleen díe dagen in díe
samenstelling te vinden is: ik denk dat ik daarmee de
magie van de jaarlijkse carnaval heb omschreven....
(24-02-2002)
De eerstvolgende
absintavond
Wanneer
komt de volgende absint-avond vroeg Gootje22 via
Hotmail? Misschien wordt het inderdaad maart, hou de
programmering van De
Bastaard
in de gaten. Er komt er in ieder geval een in juli of
augustus in Zundert, ter ere van Vincent van
Gogh.
Over
Vincent van Gogh gesproken: de Vincentpagina
is weer bijgewerkt.
(26-01-2002)
Een druk jaar,
goddank
Met
mijn pensioenvoorziening komt het nooit meer goed,
maar voor de rest ziet het eruit alsof mijn
persoonlijke economie een tegengestelde trend aan die
van de wereld volgt. Op 30 maart verschijnt 'Op zoek
naar Van Gogh', de definitieve reisgids voor de van
Goghliefhebber. Op 1 maart begint mijn column op
www.lowlands.nl
weer.
Met een beetje geluk ben ik straks een van de weinigen
die profijt kan trekken van een instortende
huizenmarkt.
Ik
ga het Van Gogh jaar 2003 (voor 1903, 1953, 1963 was
ik te jong, voor 1990 nog te weinig
geïnteresseerd) intensief volgen. Lees het
hier.
(22-01-2002)
Mijn excuses aan
Nederland voor de
LPF
Utrechters
zijn zeikerds. Ik zeg het niet omdat ik uit Brabant
kom, want ik woon inmiddels langer in Utrecht dan ik
Zundert heb gewoond. Ik ben inmiddels Utrechter en ook
zo'n zeikerd. Bedenk iets voor de stad en de
Utrechters beginnen alweer te klagen, achter ruggen te
smiespelen, dwars te liggen, actiegroepen te
mobiliseren, of, recentelijk in de mode, politieke
partijen op te richten.
Zeikende
Utrechters vind je in alle lagen van de bevolking, van
buurtbewoners die ontevreden zijn met hun eigen
plannen voor de herinrichting van een straat, tot
middenstanders die wel/geen bus door hun straat
willen. Overlast van duiven? Zeiken bij de gemeente.
Duiven die gevangen en vergast worden? Zeiken bij de
gemeente.
In
Utrecht kom nooit meer iets van de grond. De grachten
zijn bijna tien jaar geleden auto-onvriendelijk
heringericht met het oog op een aantal te bouwen
parkeergarages. Zeikende buurtbewoners hebben die weer
tegengehouden, zodat je je als fietser en voetganger
langs schots en scheef geparkeerde auto's moet
wringen. Standbeelden worden met jaren vertraging
geplaatst, renovaties worden jarenlang gefrustreerd
enzovoort. Maar ja, als er eens iets voortvarend
aangepakt wordt in Utrecht is het effect desastreus.
Ik noem een Hoog Catharijne...
Het
was geen wonder dat de zeikerds van Leefbaar Utrecht
zo goed scoorden. Als zeikerige Utrechter kon ik me
helemaal vinden in hun gedachtengoed. Geen
politiek-correcte kletspraatjes, maar bam er tegenaan
zeiken. Wij hebben in Utrecht de partij Leefbaar
Utrecht
verdiend.
Als
Utrechter zeg ik, het spijt me Nederland, het spijt me
dat wij het mogelijk hebben gemaakt dat de LPF kon
ontstaan. Het spijt me dat jullie daardoor gisteren
weer moesten stemmen. Het spijt me dat jullie
doodgegooid werden met straatvegende Femke's en Jan
Peters in schipperstrui (wedden dat Wouter Bos nooit
meer warme chocolademelk uitdeelt?). Het spijt me dat
in 87 dagen acht jaar aan milieu- en
cultuurbescherming is kapot gemaakt.
Verder
moeten jullie het zelf doen. We zijn hier te druk met
een verslaafdenopvang midden in een woonwijk tegen te
houden, een Jugenstilpand te herbouwen, de singels te
herstellen, de A2 om te leggen en te overkappen,
duizend studentenwoningen te bouwen, kut-Marokkanen in
de wijk Kanaleneiland te civiliseren, zwervers uit
Hoog Catharijne te verjagen en de stimulering van de
kunst in stand te houden.
Parlementsverkiezingen
2003
(11-01-2003)
Nieuwjaarsreceptie
2
Rails
sloeg dit jaar maar eens over, maar de verzameling
uitgeverijen die onder Querido vallen (Nijgh & Van
Ditmar, Athenaeum) zijn niet afhankelijk van
tabaksadvertenties. Er werd dus ouderwets uitgepakt in
kunstenaarssociëteit Arti, dat maar liefst vier
soorten witte en rode wijn schenkt. En allemaal onder
de drie euro.
Eens
in de tien jaar een boek schrijven is voldoende voor
een jaarlijkse uitnodiging, dus mijn kostje is de
komende jaren nog gekocht. Sinds het debuut van
Giphart bij Nijgh & Van Ditmar heeft die
uitgeverij een jonge-hondenimago dat er door geen
veertig verschillende edities van de Anton Wachter
romans uit te beuken is. Gelukkig werd het dit jaar
bevestigd door het spontaan ontstane 'Nijgh-hoekje'
waar de gemiddelde leeftijd ongeveer vijftig jaar
lager was dan in de overheersende Querido-kliek, waar
ribjasjes de toon voerden.
Naarmate
de avond vorderde en het écht laat werd voor de
ouderen, half negen, werd het drukker en gezelliger
aan de bar. Ik heb weer eeuwige literaire vriendschap
verklaard, meelezen beloofd en afspraken in wc's
gemaakt, met verse jonge schrijvers waarvan ik de
namen en gezichten weer vergeten ben, zoals ik de
meeste van mijn onbetamelijk daden weer vergeten ben,
zoals aan de vrouw van Van der Heijden vragen of zijn
boek al af was (Sorry!) en tegen Gerrit Kouwenaar
zeggen dat hij op mijn schoonvader lijkt (ik hoop dat
ik het niet gedaan heb). Kortom, een goede recensie
zit er dit jaar weer niet in.
Nieuwjaarsborrel
Uitgeverijen Athenaeum, Nijgh & Van Ditmar en
Querido, Arti et Amicitiae, Amsterdam
(03-01-2003)
Voorkom nú
dat uw buren meer winnen dan u als een kanjer op uw
postcode valt J.J.C. Nouws!
Ik
ben gokverslaafd. Het kan niet anders. Ik doe mee aan
de Postcode Loterij, aan de Giroloterij, aan de
Staatsloterij, aan Dayzers en aan de
SponsorBingoLoterij. Bij een inventarisatie van mijn
uitgaven (je bent euroflatieslachtoffer of niet) zag
ik dat die automatisch afgeschreven bedragen elke
maand aardig optellen, vooral als je dat verdubbelt en
er dan tien procent bij optelt.
Er
zijn meteen een paar opzeggingen de deur uitgegaan.
Een kans van een op 38 miljard op een hoofdprijs
(SponsorBingoLoterij) is me te gortig. Eigenlijk zou
ik die schreeuwerige Postcode Loterij ook willen
opzeggen. Elke maand weer zo'n folder die eruitziet
als een Turkse krant, met míjn naam in de
koppen, om me over te halen extra loten aan te
schaffen. Elke maand ongeadresseerd drukwerk om je
over te halen mee te gaan doen. Ontplof met je
Kanjerpunten, denk ik iedere keer, zak door de stront
met je Kanjerzegels, flikker op met je Kanjerfestijn,
krijg de tyfus met je straatprijzen, domino-miljoenen,
jackpotverdubbelaars, lente-kanjers, zomerkanjers,
kutkanjers, ik zeg de hele godverdommese boel
op.
Maar
dan zakt mijn grote mond me in de schoenen en terwijl
mijn zoontje van twee door de kamer banjert,
ondertussen 'kuut, kuut, gottedomme, gottedomme'
brabbelend, besef ik dat ik nooit zal
opzeggen.
Want
telkens als ergens 17,8 miljoen euro valt (die dan
door 3.674 mensen gedeeld moet worden, dat zeggen ze
er niet bij), maar vooral als er 14 mensen zijn die
8,3 miljoen moeten verdelen over 23 loten, iedere keer
weer verschijnt er een sippe buurtbewoner die net de
week vantevoren gestopt was met deelname. Terwijl om
hem heen de buren klaarkomen van geluk met een cheque
van 600.000 euro, een buurvrouw huilend van geluk
omdat zij een uitkering heeft (waarvan ze maandelijks
vijf loten à zevenenhalve euro kocht, waar doet
ze het van), staat hij naast een soapacteur als een
verblind konijntje in de felle lampen van de camera te
stamelen. Hij kan niet zeggen 'het is maar een
spelletje', want het is bloedige ernst, sukkel, kijk
naar je verbitterde wijf in de deuropening: ze beseft
dat ze nooit een huis zal kunnen kopen of een
timeshare in Benidorm of een Smeg fornuis en die
geblondeerde troel van de overkant met haar vijf loten
wel.
Eigenlijk
is de laatste 'Postcode Nieuws' voldoende reden op te
zeggen. Er wordt hoog opgegeven van de goede doelen en
bedreigde diersoorten die hebben geprofiteerd van de
miljarden die binnengekomen zijn. Maar voor de eerste
keer wordt er schaamteloos ingespeeld op de
hebberigheid en de inhaligheid van de deelnemer, met
verhalen over teleurgestelde gezichten ('Dat was diep
tragisch,' herinnert Henny Huisman zich) en adviezen
hoe ik meer kan binnenharken dan mijn buren. Lekker
vooruitzicht als ik straks 2,3 miljoen heb, dan zitten
mijn buren met 1,2 miljoen groen en geel achter de
verticale lamellem. Geen wonder dat Postcode
Loterijwinnaars zo snel mogelijk verhuizen.
Waarom
deze verandering van koers? Dat is wel duidelijk: er
zeggen teveel mensen op. Dat zullen wel de mensen zijn
die ontdekt hebben dat de tegenwoordige zevenhalve
euro per maand 65 procent meer is dan het vroegere
tientje. Ik heb bewondering voor ze, voor die moedige
opzeggers. Ik durf namelijk niet, ik ken namelijk
iemand die zo een ton misgelopen is. Ik durf zelfs
niet meer te verhuizen, uit angst dat de nieuwe
bewoner míjn zomerkanjer opstrijkt. Ik ben
helemaal niet gokverslaafd. Ik ben gewoon bang.
Postcode
Nieuws, 3 januari 2003
(03-01-2003)
Brand bij de
buren
We
lagen bij te komen van het Stadsfeest van de gemeente
Utrecht. Eerst even de tanden op elkaar om acht uur
toen de kleine naar de crèche moest, maar
daarna terug in bed, uitkateren. Net als vroeger.
Slapen tot twaalven, verse jus d'orange, eitje met
spek, koffie, Volkskrant en genieten van de rust. Het
verdwaalde rotje dat buiten klapte kon ons humeur niet
eens bederven. Het klonk zelfs gezellig, net als rond
oud-en-nieuw.
...
'Heb
jij iets op het vuur laten
staan?'
...
'Nee,
dat komt van buiten. Vast iemand die zijn vuurkorf aan
het proberen is.'
...
Omdat
ik wat hoger lag kon ik naar buiten kijken. Er was
niets te zien.
...
'Waarom
lach je nu?'
...
'Ik
moet ineens denken hoe het zou zijn als er opeens een
ladder naar binnenschuift met een brandweerman erop
die jou in je blote kont naar buiten
draagt.'
...
'Hè,
doe eens serieus, zo vaak kunnen we niet ongestoord in
bed liggen.'
...
Voor
ik kon antwoorden hoorden we een klap, geluid van
brekend glas en schreeuwende mensen.
Er
is ooit een onderzoek gedaan naar de geluiden die
mensen in paniek maken. In films zie je ze rondrennen
en 'Brand! Brand!' schreeuwen. In werkelijkheid rennen
ze inderdaad rond. Maar er komen geen coherente zinnen
uit. Alleen oerklanken. Buurmannen die je anders
alleen maar op een muurtje ziet zitten, sprinten over
het plein met een verbeten blik in hun
ogen.
Ik
heb mezelf ook altijd afgevraagd wat ik zou doen. Die
situatie kwam dichterbij, toen ik zag dat er rook
onder de dakpannen van mijn huis kwam, al was de brand
twee deuren verder. Ik rende naar binnen en liet de
trouwfoto's, de kat, mijn eerste drukken en camera's
staan en nam mijn PowerBook mee. Ik kan als
verdediging aanvoeren dat mijn kind op de
crèche was en dat mijn geliefde al buiten
stond. En dat het zojuist voltooide manuscript van een
nieuw boek op de harde schijf van mijn laptop stond
(geen backup). En daarbij: ik had zeker nog een half
uur en de brandweer was al gearriveerd.
'Een
half uur?' grijnsde de brandweerman zonder te lachen
terwijl hij naar de uitgebrande bovenverdieping keek.
'Als we een minuut later waren gekomen was het huis
van jouw directe buurman meegegaan. Binnen vijf of
tien minuten was het jouwe aan de beurt
geweest.'
Toen
pas, toen pas, besefte ik klappertandend waar we met
zijn allen aan ontkomen waren.
Utrecht,
3 januari 2003, brand bij de buren door
vuurwerk
(02-01-2003)
Nieuwjaarsreceptie
1
Elk
jaar geeft de stad Utrecht een nieuwjaarsreceptie,
waarvoor vertegenwoordigers uit culturele, politieke
en maatschappelijke organisaties en verenigingen
worden uitgenodigd. Om het wat democratischer te
houden kunnen de burgers van Utrecht om een
toegangsbewijs loten, door een bon in te sturen. Voor
het eerst in vier jaar mocht ik komen, al was het even
slikken dat heel wat bekenden uitgenodigd waren en
dachten dat ik óók uitgenodigd was. Een
relativerend begin van het nieuwe jaar.
Presentatrice
Claudia de Breij presenteerde de avond. Ze vertelde
dat er niet van een receptie gesproken mocht worden,
maar van een Stadsfeest. Daarom was de openingsact
Trafassi met 'Kleine wasjes, grote wasjes'. Het was
een eigenaardig gezicht om de Utrechtse elite
(vermengd met burgers die ingeloot waren) te zien
dansen op een liedje dat over neuken gaat. Een
opwindend begin van het nieuwe jaar.
Na
de muziek en de toespraken veranderde het Stadsfeest
in een gewone receptie. Behalve dan dat je drie euro
voor een glas wijn moest betalen, wat voor veel mensen
een reden was voortijdig te vertrekken. Een duur begin
van het nieuwe jaar.
Maar
goed, als je eenmaal lekker zit en aan de praat raakt
met een uitgenodigde vertegenwoordiger van een
maatschappelijke organisatie, dan mis je vanzelf het
optreden van Claudia de Breij, dat overigens
voortdurend verstoord werd door een mobiele telefoon
(vast van iemand die was ingeloot). Een frustrerend
begin van het nieuwe jaar.
Stadsfeest
of niet, er werd politiek bedreven. De Harley Davidson
Club Utreg werd subtiel in de richting van
burgemeester Annie Brouwer gemanipuleerd omdat dat een
leuke foto voor het UN zou opleveren. Fuat, de
vertegenwoordiger van de maatschappelijke organisatie
waar ik mee zat te praten (Turk, in een rolstoel) was
allang blij dat de burgemeester niet met hem wilde
poseren. Ten slotte maakte ik de foto van de
burgemeester maar. Een manipulatief begin van het
nieuwe jaar.
Aan
het eind van de avond werd ik met het kapotte glas
naar buiten geveegd. Kortom, een goed begin van het
nieuwe jaar.