maisquenada.com
eXTReMe Tracker
maisquenada.winkel

maisquenada.gastenboek

maisquenada.archief 1
(februari, maart, april)

maisquenada.archief 2
(april, mei, juni)

 maisquenada.archief 3
(juli, augustus)

Vincent van Gogh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

noticias@maisquenada.com

 

 

 

(29-12-2002)

King Drive

(verhuisd naar maisquenada.lekker)

(28-12-2002)

Helden van de KRO

Toen een vriendin van me het behang aan de binnenkant van de deur van haar nieuwe kamer verwijderde (wie behangt er nu een deur?), vond ze een krant van haar geboortedag op de panelen geplakt. Een krant uit 1939. Duitsland was Polen binnengevallen. Ze had zich nooit gerealiseerd dat dat precies dertig jaar voor haar geboorte was. Maar wat ook vreemd was: het was een berichtje op pagina vijf. En verder was de pagina gevuld met faits divers, met berichten over prijsverhogingen, ongelukjes, een binnenbrand, een burenruzie...

Niemand leek door te hebben dat er een burenruzie was begonnen die niet tot een binnen- maar een wereldbrand zou leiden. Sindsdien lees ik de krant altijd met een besmet gemoed: tussen een van die kletsverhalen staat misschien het begin van het zoveelste einde van de wereld. Het geldt voor alles. Zoals een moedervlekje het begin van kanker kan zijn, zo kan een van die kleine dingetjes die je terloops tegenkomt alles veranderen, terwijl je je druk maakte over een rondslingerende vuilniszak.

Vredenburg, Utrecht, 28 December 2002

 

(27-12-2002)

Vleesbouillon

(verhuisd naar maisquenada.lekker)

(27-12-2002)

Verkleed bij Wipneus & Pim

Het was weer even Carnaval in Utrecht. Een zaal vol verklede mensen. Nouja, verkleed. Een gekke bril, een 'Fillem van Ome Willem'-petje en een slingertje rond de nek. Dat is niet verkleed. Dat is een uniform. Een 'We-gaan-naar-een lekkere-gekke-avond-met-Wipneus-&-Pim'-uniform, want gek doen is oké, zolang het maar precies even gek als een ander. Er zijn grenzen aan opvallen bij Wipneus & Pim. Niet voor iedereen, natuurlijk. Een blonde engel van minstens één meter tachtig, met lichtjes in de haren en de vleugels en een hemelse glimlach, sprankelde de hele avond onder de glitterbollen en stroboscopen, tot ze haar klassieke schoonheid vanaf het podium de zaal in mocht stralen. Vrede op aarde, wij kussen uw voeten, allelujah. Elvis was even van Jupiter overgekomen voor een verschijning. Het gaat hem niet goed. Hij wordt oud.

 

 

Als Brabander ben ik wel gewend aan een avond met de tune van Swiebertje, de Fabeltjeskrant en met rondspringen op Pippi Langkous (Falderie, faldera, falderhopsasa). Van wedstrijdjes Anouk nadoen en luchtgitaarspelen keek ik wel even op. Vooral van de gretigheid waarmee het podium bestormd werd om een voorschot te kunnen nemen op de Fifteen Minutes of Fame.

 

Damesbladen hebben het altijd over 'we'. Zijn 'we' de hippe house- en technofeesten beu en gaan 'we' voortaan naar melige avonden met Wipneus & Pim, Ome Cors Benidorm Fiësta Gala en de Poco Loco Disco Show, omdat 'we' nu eens gewoon lekker gek willen doen? Of loungen 'we' net zo gemakkelijk als dat 'we' in polonaise gaan bij Ome Cor? Of willen 'we' voortaan zelf een ster zijn?

Dan is het zaak de zaal te verlaten voor het licht aan gaat. De vleugels van de kerstengel hingen aan de rug van een ander mooi meisje, de lampjes flakkerden zwak. Elvis pakte het slimmer aan. Hij 'had left the building.' Op de Oudegracht klonk een beschaafd gejoel toen Wipneus en Pim in een geblindeerde bus wegreden. Goedzo. Sterrendom gedijt bij geheimzinnigheid.

Wipneus & Pim, Tivoli, Utrecht

 

(24-12-2002)

Winkelcentrum Overvecht

De heer Duthler tikte ongeduldig op het stuur van zijn Toyota Corolla. De file voor het parkeerterrein van winkelcentrum Overvecht begon al honderden meters vantevoren. 'BWWWAAAILA,' scheurde het opeens door de auto. Van schrik gaf Duthler gas, en trapte tegelijk op de rem. De motor sloeg af en het werd stil in de auto. Het meisje naast keek hem met grote ogen aan.

... 'Niet aan de knopjes zitten, Bianca. Ome Jos wil niet dat je aan de knopjes zit.'
... 'Maar ik vind het dansje zo leuk.'
... 'Ik dacht dat je van K3 hield.'
... 'K3 is stom. Las Ketchup zijn vet cool. Waarom zijn we niet met de trein?'
... 'Dan kunnen we de boodschappen niet meenemen.'
... 'Ik vind files stom.'
... 'En treinen hebben vierkante wielen.'
... 'Nietes.'

Duthler startte de motor terwijl achter hem driftig geclaxonneerd werd en naar het voorhoofd gewezen. De radio sprong weer aan. Bianca zocht onmiddellijk het liedje terug op. Er waren kerstbellen doorheen gemixt. Duthler zuchtte.

Er had iemand niet opgelet. Twee auto's, een Corolla van een modellenserie eerder en een nagelnieuwe Golf stonden vermoeid tegen elkaar geleund. Een geblondeerde vrouw stond zwijgend voor zich uit te kijken en trok geobsedeerd aan haar sigaret. 'Roken maakt lelijk,' mompelde de heer Duthler. Een Marokkaanse man had een een internationaal aanrijdingsformulier in zijn hand. De papieren bewogen in de lauwe wind. De natuur was weer eens van slag.

 'Wil je even naar de kerstman kijken met Ome Jos?' Bianca schudde stuurs haar hoofd. Duthler zuchtte vermoeid. Wat kon een kind in een jaar toch veranderen. Vorig jaar vond zijn buurmeisje het nog het hoogtepunt van het jaar dat ze met hem naar Utrecht mocht, naar de grote winkel, met de mechanische kerstman en daarna naar Tuincentrum Overvecht, voor een mooie kerstboom. Hij had nog een leuke foto voor haar moeder willen maken met zijn nieuwe digitale camera. Nu liep ze zo langzaam mogelijk achter hem aan de Konmar in.
... 'Mag ik een Breezer?'
... Duthler schudde zijn hoofd. 'Daar ben je te jong voor, schat.'
... 'Ik ben je schat niet.'
... 'Bianca! Zo praat je toch niet tegen ome Jos.'
... 'En jij bent ook mijn oom niet.'

Een winkelbediende draaide zich om en keek naar Duthler. Hij glimlachte naar haar en vroeg: 'is deze aanbieding alleen met Bonuskaart?' De vrouw schudde haar hoofd. Zij kon wel een paar melkzuurinjecties gebruiken.
... Duthler duwde zijn karretje vooruit. Hij had een hele lijst af te werken. Voor een man alleen viel het niet mee de kerst een beetje gezellig door te komen. Bianca liep naar de tijdschriften om alles over Idols en Sita te lezen. Ze kwam naar Duthler toe met een Hitkrant. 'Mag ik deze?'
... Duthler glimlachte vertederd. Hij kon zich nog herinneren hoe zijn dochter posters van David Cassidy uit zo'n muziekblaadje ophing. 'Natuurlijk. Leg maar bij de andere boodschappen op de band.
... 'Dat is dan 97 euro 67,' zei de cassière.
... 'Wat is het leven toch duur geworden,' mompelde Duthler, terwijl hij de euromuntjes stuk voor stuk bekeek voor hij ze neerlegde. 'Klopt het zo?' De cassière knikte.

Duthler sleepte de boodschappen naar de auto. Hij moest zich door een menigte bedelaars, verkopers van mechanische hondjes en kerstmutsen en het publiek rond het onvermijdelijke Peruaanse indianenorkestje wringen voor hij buiten was.
... 'O! Oliebollen!' zei Bianca.
... 'Wil jij die halen? Dan zet ik de boodschappen in de auto.'
... Duthler hield een half oog op zijn buurmeisje terwijl ze in de rij stond. Als ze maar een beetje lekker waren. Utrechtse oliebollen stonden niet goed bekend.
... Duthler ging zitten en bladerde door de Hitkrant, tot hij op een rubriek stootte waarin Emile Ratelband jonge meisjes advies gaf over pijpen, masturberen en neuken.
... De deur ging open. Duthler frommelde de Hitkrant tussen zijn stoel en het portier.
... 'Nou!' piepte Bianca. 'Mijn Hitkrant.'
... 'Daar ben je veel te jong voor,' zei Duthler ongeduldig.
... Bianca stapte weer uit. 'Ouwe gek, geef hier, ik wou dat ik nooit met je was meegegaan!'
... Duthler reikte naar buiten en trok zijn buurmeisje naar binnen.
... 'En nu is het afgelopen. Zitten en je mond houden.' Hij trok hijgend de gordel over het worstelende meisje. Zijn bril gleed van zijn neus en het keurig over zijn schedel gekamde haar viel in pieken om hem heen.
... 'Nee!' krijste Bianca.
... Duthler slikte en reed weg. De winkelbediende van de Konmar liep terug naar binnen.

 Vlakbij Strand Nulde werd Duthler door de politie tot stoppen gedwongen. Bianca vloog onmiddellijk de auto uit, 'Ik haat je, ik haat je,' roepend. Toen Duthler uitstapte viel de verfrommelde Hitkrant naar buiten, de pagina van Ratelband bovenop.
... Duthler zuchtte terwijl de agent zijn digitale camera in beslag nam. Het zag er naar uit dat hij dit jaar de kerst op een andere manier eenzaam zou doorbrengen.

 

(21-12-2002)

American Beauty

'Als ik dit schilderij zie moet ik altijd aan Sylvester Stallone als travestiet denken.' James Tottis, conservator van het Detroit Institute of Art, wist de persvoorbezichtiging van de tentoonstelling 'American Beauty' met de juiste kwinkslagen te relativeren. Maar probeer dan nog maar eens met droge ogen naar de poster bij de tentoonstelling in het Van Gogh Museum te kijken.

'American Beauty'. Het is ook een soort roos en het is een film. Een film die in de VS opzien baarde door de openingsscène van een onder de douche masturberende Kevin Spacey (nou en, hij zit in een mid-life crisis, hij doet het niet meer met zijn vrouw). Dat verder iedereen in de film gek is deed er verder niet toe. Spacey speelt Lester, een brave huisvader die verliefd wordt op de vriendin van zijn dochter, zijn jeugd terugvindt en daarom met de buurjongen een joint rookt in de garage, waarna diens vader denkt dat die twee een homoseksuele relatie hebben, wat eindigt in de dood van Lester. Om het even heel cru samen te vatten. Ik vond het wel een aardige film, die in het rijtje met 'Magnolia' en 'Happiness' past, maar echt gechoqueerd was ik niet. Maar ik ben Europeaan en ik heb 'Jamon, jamon' gezien en 'L'important c'est d'aimer'.

 

Dat de film nog steeds door mijn hoofd speelt komt door twee dingen. De buurjongen die een minutenlang op de wind dansende plastic zak filmt: ik heb dat nu drie keer gezien: in Boedapest, tussen twee flatgebouwen; in het Portugese Sines, aan het strand en in Arles op het Place de la République. Het is altijd vreemd je eigen fascinatie in een film terug te zien. Wat me nog steeds bezig houdt is wie Lester op het eind door het hoofd schiet. We horen in de film een knal en daarna zien we twee mensen verbijsterd het beeld in wankelen. Lesters vrouw en de buurman. Beiden hebben net met hem gepraat. Je zou denken dat de buurman geschoten heeft, maar die zit onder het bloed. Lesters vrouw niet. Bloed spat er aan de achterkant uit, niet aan de kant waar de kogel het hoofd in gaat. Dus ik denk dat Lesters vrouw schoot, en de buurman het zag.

Ik ben nog niemand tegengekomen die zich daar ook het hoofd over heeft gebroken, dus het zal wel een onnauwkeurigheidje zijn. Of was het dan toch zelfmoord? Wie het ook gedaan heeft: kom als veertigjarige niet aan meisjes van zestien, want het kost je de kop.

Ik moest de hele tijd aan de film denken tijdens de voorbezichtiging van 'American Beauty'. Tijdens de museumnacht van 2 november werd de film in het Van Gogh Museum gedraaid, dus zo gek was dat dan nog niet van mij, al zou ik voor de American Beauty's die er hangen me niet door mijn hoofd laten schieten.

American Beauty, Van Gogh Museum Amsterdam, tot en met 21 januari 2003

(21-12-2002)

Student en seks

Er liep ooit in Utrecht een lid rond van de UVSV, het corps voor dames, dat de bijnaam 'Het afzuigkapje' had gekregen. En dat was niet omdat ze een grote neus had. Het USC, het corps voor heren, runde een discotheek in een oude SS-bunker, waarvan gezegd werd dat je er meisjes kon vangen met een colaatje. Het is mij nooit gelukt trouwens. Misschien bedoelden ze geen 'Coke', maar 'coke'. In ieder geval, op de banken rond de dansvloer, de Apenrots genaamd, ging je zitten als je zin had opgepikt te worden. Als meisje tenminste. In mijn studietijd vertelde een vriendin eens het verhaal van een huisgenoot die van daar een meisje mee naar huis nam. Ze was onverzadigbaar en ging, toen hij in slaap gevallen was, alle heren in huis af. Ze liet hen achter met een druiper.

Zijn studenten meer bezig met seks dan hun niet-studerende leeftijdgenoten. Ja. Dat kan ook niet anders. Uit onderzoek onder VMBO'ers is recentelijk gebleken dat de gemiddelde ontmaagdingsleeftijd rond de 14 jaar ligt. VWO'ers en havisten beginnen later met seks, met drinken en met roken. Terwijl VMBO'ers aan hun derde baan beginnen, een tweede auto en een eerste huwelijk, moeten de nieuwe studenten hun leven nog beginnen. Traditioneel is de helft van de eerstejaars op achttien nog maagd, dat betekent dat er heel wat moet worden ingehaald.

De laatste tijd hebben we zelfs wat studenten-seksschandaaltjes. Een Utrechtse studente die voor haar afstudeerscriptie in Playboy poseert. Een gestolen filmpje en een gescand dagboek, vol seksbelevenissen. Overigens hoor je op een maandagochtend meer smeuïge confidenties in de bus naar universiteitscentrum de Uithof, dan in dit dagboek, maar het idee is pikant.

 

 

Meer schandalen op www.ontgroening.com. met verhalen van ouderejaars die tijdens de introductietijd toeslaan. De aankomende verenigingsleden zijn dan te afgemat om goed te articuleren, zodat hun 'Nee' als 'Ja' klinkt. Verder nog iets nieuws? Jawel, het onrustbarende verhaal dat bij Albertus Magnus in Groningen meisjes met Rohypnol in hun drankje bedwelmd werden en daarna misbruikt: "Ook komt het veel voor dat er (en dat gebeurt bij elke vereniging, maar is heel moeilijk na te gaan), Rohypnol in de drankjes van eerstejaars wordt gedaan, met name de meisjes (zodat ze makkelijker sexueel te misbruiken zijn)."

Da's effe schrikken, maar het ware verhaal staat achter een link en blijkt een stuk genuanceerder, en zowiezo gebaseerd op rondzingende roddels en waarschuwingen van bloedeigen vaders. Dat is heel moeilijk na te gaan, ja, kletspraatjes. Veel mensen zijn er zich er niet van bewust dat alcohol op zich al een 'date rape drug' is. Als je 's ochtends wakker wordt naast iets met klontjes in het schaamhaar, is het gemakkelijker te accepteren dat er 'iets in mijn drankje' zat, dan dat je er zelf voor gekozen hebt met die schimmelcultuur in de weer te gaan.

Moeten we onze aankomende studentes op negenjarige leeftijd alvast maar in een string hijsen, zodat ze als student genoeg ervaring hebben opgedaan om hun tijd aan studeren te kunnen besteden? Mwah. Uit het onderzoek van de Rutgers Nisso Groep bleek dat tien procent van de elf- tot dertienjarige al seksuele ervaring had. Niet veel later bleek ook dat elfjarigen dachten dat zoenen orale seks was.

geheim dagboek van Utrechtse studenten op internet

(15-12-2002)

Het C1000 tasje van Wally Tax

Achter op het parochiehuis in Zundert had iemand met vaste hand 'Stones' geschilderd. Ik dacht dat het een afkorting voor de 'Flintstones' was, al snapte ik niet goed waarom je dat zou afkorten. Ik was daarna trouwens voor de Beatles, maar jonge kinderen vinden altijd alles mooi wat een oudere broer of zus mooi vindt. Veel later had ik in het eerste jaar van mijn studie een feestje bij een studiegenoot, in Harderwijk. Midden in de nacht zette zijn broer vijftien keer achter elkaar 'Angie' op. Mijn hart was net gebroken, of ik moet zeggen, tergend langzaam in twee stukken gescheurd. En dan, midden in de nacht in Harderwijk naar 'Angie' luisteren, op een wit leren bankstel...

Ik hobbel altijd een paar jaar achter de trends aan, maar de Stones mag me vergeven worden. Ik was te jong. Misschien dat ik daarom bij een zelf samengesteld verzamelbandje ben gebleven, maar in ieder geval, als ik toen oud genoeg was geweest, dan was ik voor de Stones geweest en dan had ik op 15 november met trillende handen in de Tuinzaal van het Amstelhotel gestaan, om Bill Wyman een hand te geven (wat een klein mannetje!), of een exemplaar van zijn boek om te signeren, maar ik had zeker geen vraag gesteld. Niemand van de pers stelde een vraag aan Bill Wyman, waarschijnlijk omdat hij bekend staat als de 'saaiste van de Stones'. Al is saai natuurlijk een relatief begrip. De meeste aanwezige journalisten hadden best het saaie leven van Bill Wyman willen leven.

Wally Tax ook wel. De voormalige zanger van The Outsiders mocht het eerste exemplaar van het boek overhandigen aan Bill Wyman, omdat zijn band het voorprogramma was tijdens het beruchte concert van de Stones in het Kurhaus in 1966. Het was een pijnlijk contrast, de enigszins verlopen Wally Tax die een hoop herinneringen opdiepte uit een C1000-tasje, zijn draagbare geheugen, en de oudere jongen Bill Wyman in leren jasje en designer spijkerbroek, die onverstoorbaar beleefd reageerde gaf op diens warrige opmerkingen. Goed gebit, ook nog.

De 'Stones'-grafitti achterop het parochiehuis in Zundert is er nooit af gehaald, maar verdwenen toen er een stuk aan het gebouw gezet werd. Ik ben niet zo gevoelig voor rock'n'roll-romantiek, maar na zo'n avond zou je willen dat oude rockers niet vervagen, maar met een klap verdwijnen.

Presentatie boek Rolling with the Stones (¤ 54,50, geschatte ramsjprijs eind 2004: ¤ 15), Tuinzaal Amstelhotel

 

(12-12-2002)

Kamelenkont op de Springweg

Mijn zoontje werd wakker, keek naar buiten en zei: 'papagaai'. Het was een rood-zwarte, nogal klein en ook een beetje rillerig. De meeuwen, merels en mezen lieten hem met rust. De kraaien moesten hem niet en maakten duikvluchten achter hem aan tot hij krijsend tegen een raam vloog en versuft bleef liggen. Voor ik hem kon vangen (Dierenambulance, Vogelopvang en Amivedi waren nog niet op kantoor) zat hij weer in een boom sip te kijken. Tot hij verdwenen was. Voor een kind is het de normaalste zaak van de wereld dat er een papegaai voor je raam vliegt. Wat is het volgende, dacht ik, een kameel in je achtertuin?

Twaalf uur later liep ik met mevrouw Nouws naar de Springhaver-bioscoop op de Springweg in Utrecht. Vlakbij de bioscoop stond een man een kameel te borstelen. Een kameel is gekker dan een papegaai. Twee meisjes op een fiets moesten keihard lachen en stopten. De mond van een mevrouw viel wagenwijd open. Een jongen liet zijn vriendin voor het beest poseren en maakt een foto. Maar het grappigst waren nog twee vrouwen die even opzij keken en daarna doorpraatten alsof het de gewoonste zaak van de wereld was.

Zo keek Charly de kameel ook. En zijn verzorger ook. Charly kon heel goed tegen flitslicht, dat was hij gewend. En de verzorger kon heel goed tegen nieuwsgierige vragen ('Het is voor een feestje hier om de hoek.' 'Wij verhuren ook olifanten.' 'Ja, die olifant van de LPF was van ons. Dat was ook de olifant uit de Rolo-reclame.')

'Gaan jullie daar ook naartoe?' vroegen de twee meisjes op de fiets nadat ik mijn versverkregen informatie over een Playboy-feestje met hen deelde? Nee, maar we liepen wel mee in de optocht naar Storm, waar de Playboy met Sonia Silva werd gepresenteerd. De rode loper voor Storm was drukbezet met druk rondlopende cameraploegen en glamourfotografen en een verdwaalde dame die zich aan de dresscode 'Sexy Arabian' had gehouden.

Glamour in Nederland speelt zich in een ander universum af dan het mijne, geloof ik. Het was een en al onderonsje tussen gefotografeerden in papgaaienkleuren en fotografen.

'Wie is dat,' siste mevrouw Nouws. 'Joop van Tellingen,' fluisterde ik terug. 'Nee, dat meisje.' 'Ik heb geen flauw idee, weet jij wie dat is?' vroeg ik aan een van de twee meisjes op de fiets. Ze wisten het ook niet. 'Playboy-modellen, misschien.'

Op weg naar de bioscoop besloot mevrouw Nouws dat Playboy-modellen van dichtbij niet mooi zijn. 'Ik vond dat meisje waar jij mee stond te praten veel mooier.' Tot aan de deur van de bioscoop probeerde ik een antwoord te bedenken waarin ik haar gelijk gaf zonder haar het idee te ontnemen dat zij voor mij de mooiste vrouw ter wereld was.

Playboy-party met Sonia Silva in Storm, Utrecht

 

(10-12-2002)

Muziek

Ik had allerlei wazige ideeën over seks in mijn hoofd, toen ik het nog nooit gedaan had. Tamelijk ongevaarlijke. dat wel. Zoiets als wat een doorsnee Nederlander zegt als hij een romantische avond voor zich ziet: 'een wijntje, kaarslicht en zwoele muziek.' Een Brits internet-radiostation deed een onderzoekje naar de voorkeur van de luisteraars voor muziek tijdens de daad. 'Sexual Healing' stond bovenaan. Een zwoele titel, een zwoel onderwerp, een zwoele zangstem en een zwoele videoclip. Altijd goed. Ook heel gemakkelijk. Mensen zijn gemakkelijk en fantasieloos.

Ik dacht vroeger ook dat je een meisje gewillig kon maken alleen door de juiste voorwaarden te scheppen: alcohol om haar weerstand te breken, kaarslicht zodat ze de roos op je schouders niet ziet en zwoele muziek om haar op te winden, zonder in te zien dat je zelf de enige juist voorwaarde bent. Wat heb ik daar een hoop energie mee verspild. Nog voor ik het ooit een keer had gedaan werd ik uit de droom geholpen door een ervaren huisgenoot. Muziek stoort alleen maar, vertelde hij me. Toen ik een keer per ongeluk zijn kamer binnenliep, terwijl hij op het matras op de grond zijn vriendin een beurt gaf, was een muziekje anders best op zijn plaats geweest. Wat ziet het er soms koud uit, neuken, als een film zonder soundtrack.

Vandaar die muziek misschien, zodat je het gruwelijke tegen elkaar kletsen van buiken niet hoort. Mijn top tien van platen die een herinnering aan seks ophalen. Of aan die keren dat het er niet van kwam.

1 All I need - Air
2 Curtains (hele cd) -Tindersticks
3 The Fosse - Wim Mertens (versie met The Malufi Singers)
4 Soul Mining (kant B) - The The
5 Betty Blue soundtrack (saxofoonnummer uitprogrammeren) - Gabriel Yared
6 17 seconds (hele cd, in die tijd lp) - The Cure
7 L'étranger - Tuxedomoon
8 Ulysses' Gaze soundtrack - Eleni Karaindrou
9 Glory Box - Portishead
10 Pop Muzik - M

51 % van de Britten doet het met muziek op de achtergond, liefst van Marvin Gaye

 

(08-12-2002)

Absinterklaasavond

'Na het eerste glas zie je de dingen zoals je ze graag wilt zien. Na het tweede glas zie je de dingen zoals ze niet zijn en na het derde glas zie je de dingen zoals ze werkelijk zijn en dat is nog het meest afschuwelijke van alles.'

Oscar Wilde

Het is in Nederland sinds 1909 verboden en in Portugal gewoon in de supermarkt te koop. In Tsjechië ook, trouwens. Absint. Drank van kunstenaars en schilders als Edgar Allen Poe en Vincent van Gogh. Je kreeg er hersenverweking van, je werd er blind van of je ging er geel van schilderen. De actieve stof is alsemgeest, dat thujone bevat, dat dezelfde werking heeft als THC, en absinthine dat het een gore bittere smaak geeft. Een alcoholpercentage van 50 tot 70 % maakt het af.

Absint werd geïntroduceerd als medicijn, zoals Coca Cola, dat oorspronkelijk cocaïne bevatte. Het bleef een apart drankje, dat voornamelijk in smoezelige tenten en bordelen werd gedronken. De syfilis die men daar opliep werd behandeld met kwiklavementen. Kwik veroorzaakt hersenverweking. De drank werd vaak op kleur gebracht met giftig kopersulfaat en als je drank slordig naar 70 % destilleert is de kans groot dat er blindmakend methyl-alcohol ontstaat.

Er zijn verschillende rituelen om absint te drinken, dat maakt het allemaal heel spannend, met lepeltjes, aanstekers en klontjes suiker.Vier glazen geven een aangename roes. Of dat door de alcohol komt of de thujone is niet duidelijk. Vooral omdat het niet zeker is dat Portugese absint alsemgeest bevat.

 

Heeeee Jack,

Het was erg goed. Absinterklaasavond. Ik heb nog nooit zo lekker losjes voorgelezen. Absint of de sfeer, ik weet niet wat het was. Ik denk de absint. De absint. Absint. Meer absint. Kun je misschien wat voor me regelen? Dat zou te gek zijn. Kan me niet schelen hoe duur het is. Ik heb nog een breedbeeldtelevisie en mijn ouders ook. En deze computer is ook minstens 500 euro waard. Die mag je hebben voor 50. Voor 50 euro absint alstublieft, Jack. Kom op man. Dan leef ik voortaan wel op whiskas en yoghurt. Maar ik moet echt absint hebben jack. Vriend van me. We zijn toch vrienden jack? Nog een flesje. Een flesje en dan kap ik. Echt waar.

Uhhh....

Bedankt nog. Dat wil ik zeggen. En als je nog eens wat doet in de Bastaard, laat het weten. Ik kom in ieder geval als publiek. En mijn vrienden hebben het ook naar hun zin gehad. Die kijken ook uit naar meer. Dus hou ons op de hoogte.

 Oke. Wat zal ik eind maart eens organiseren? Een poetry slam met gratis speed voor iedereen? Eind maart 2003. Noteer het alvast.

Absinterklaasavond met optredens van o.a. Gabriël Kousbroek, Peter Tekelenburg en Paul Stekelenburg, de Bastaard, Utrecht, 8 december 2002, eerstvolgende op 30 maart 2003

 

Removos

Een hippe atelierhoudster uit Stadskanaal
veroorzaakte met een mondschilder een schandaal
Ze was helemaal van god los
Tussen de kalenders van Removos:
Want ja, niet alleen zijn schílderkunst was oraal

(30-11-2002)

Absinterklaasavond

Zondag 8 december. De Bastaard, Jansveld 17, Utrecht, 21.00 uur. Met optredens van o.a Arjan Witte, Tommy Wieringa, Gabriël Kousbroek, Paul Stekelenburg en een expositie van tekeningen van Peter Tekelenburg. Entree 7 euro, inclusief 2 glazen absint. Reserveer hier voor een van 35 kaarten.

 

(24-10-2002)

Tussen de oren

In de winter van 1991 liftte ik mee van Barcelona naar Utrecht met een man die in reumamedicijnen deed op basis van ureum. Ureum is het voornaamste bestanddeel van pis. Ik denk dat het onder de alternatieve geneeswijzen viel. Hij kreeg zijn wondermedicijn tenminste de apotheek niet in. Aan de Spaans-Franse grens pikten we een vriend van hem op die ook in alternativiteiten deed. Het was vijftienhonderd kilometer vanaf de grens, dus tijd genoeg om te praten.

De alternatieve geneeswijzer had een heerlijk eenvoudig wereldbeeld:

  • je wordt alleen ziek als je het jezelf toestaat;
  • de pers verzwijgt op verzoek van de regering allerlei feiten om paniek te voorkomen.

    Om met de laatste te beginnen. Het was allang bewezen dat het HIV-virus via speeksel werd overgebracht, maar de pers zweeg op verzoek van de regering om paniek te voorkomen. Het drinkwater in Nederland zat vol kankerverwekkende stoffen, maar de pers zweeg om paniek te voorkomen. Ik kon me daar nog wel iets bij voorstellen. Als je drinkwater niet controleert op stoffen die je er niet in vermoedt, dan vind je ze ook niet. Toch, dat hij me meteen daarop een waterfilter wilde aansmeren maakte zijn verhaal meteen minder aannemelijk.

    Vijftienhonderd kilometer is een lange afstand om pratend door te brengen. Mensen met een afwijkende mening hebben vaak de neiging die mening eeuwig en altijd te willen doordrammen. Ziekte was een geestestoestand. Hartaanvallen, kanker, de Ziekte van Alzheimer, allemaal het gevolg van een verkeerde persoonlijkheidsstructuur. Ik had mijn zus er al eens over horen praten nadat ze er in de Libelle over had gelezen.

    'En als ik nu van mijn fiets val en mijn been breek?' probeerde ik. 'Dan ben je geestelijk niet in balans, zodat je je lichaam de gelegenheid biedt te vallen.'

    Een jaar later publiceerde Karin Spaink Het strafbare lichaam, waarin ze de aanhangers van deze theorie aanviel. 'De orenmaffia' noemde ze hen.

     

    Stiekem zijn er heel veel mensen die zo denken, omdat het namelijk een verklaring geeft voor het onbegrijpelijke. Het is zo moeilijk te accepteren dat dingen gebeuren omdat ze gebeuren. Een moeder die zegt dat haar zoon alleen maar het instrument van god was om iemand naar zijn onvermijdelijke dood te begeleiden, denkt niet anders dan de acteur Robert Urich die bij Oprah komt zeggen dat hij kanker kreeg, en overleefde, om de mensen eraan te herinneren hoe mooi het leven was. Fijn voor ze, dat zo denken. Terwijl ik weet dat het leven zonder zin is en zonder reden. Ik zou daar graag meer over vertellen, maar ik moet daarover zwijgen, op verzoek van de regering, om paniek te voorkomen.

    24 oktober 2002, René Steegman slachtoffer van zinloos geweld

     

(23-10-2002)

Een huwelijk, en andere verhalen

Er ligt een boekje in de Metrobak op Utrecht CS. 'Gratis' staat op een gouden sticker. Kijk eens aan, dat is sympathiek. A5-formaat. Een lichtblauwe kaft, lelijk lettertype, vage illustratie en een naam: Helen Peeters. Een eigen-beheeruitgave. 'Een huwelijk, en andere verhalen.' Binnenin staat januari 2002. En: no. 40. Van wat? Van een reeks? Of is dit no. 40 van de vijfhonderd exemplaren?

Ik ken een uitgever die schrijvers die nooit in eigen beheer hebben uitgegeven prutschrijvers vindt. In eigen beheer uitgeven is een teken dat je gelezen wil worden. En daar schrijf je voor. Om gelezen te worden. Een boek dat niet gelezen wordt is geen boek, maar een pak papier.

Er zijn drie soorten eigen-beheeruitgevers. De ene maakt iets dat te waanzinnig is voor een gewone uitgever. Zoals poëzie bijvoorbeeld. Of scabreuze verhalen. Of teksten in een zelfverzonnen idioom. Of gezeefdrukte aforismen. Of verzen van een bekende schrijver, gebonden in rood Zuid-afrikaans waterslangenleer. De tweede soort wil te graag gelezen worden om geduldig op de trage molens van een uitgeverij te wachten en vindt het leuk zelf iets in elkaar te draaien. Het laatste soort eigen-beheeruitgever heeft geen zelfkritiek. Ze schrijven en schrijven. Soms hebben ze wel veertig manuscripten in een doos liggen. Iedere keer als ze een manuscript terugkrijgen denken ze aan Vincent van Gogh die zijn hele leven ook maar één schilderij verkocht. Daarbij vergeten ze dat schilderen en schrijven niets met elkaar te maken heeft, nog los van het feit dat van Gogh zijn hele leven lang rekeningen voor brood en verf voldeed met tekeningen en schilderijen. Ze laten hun boeken via internet in 'print-on-demand' maken, of door een neef met een computer.

Ik zeg niet in welke categorie Helen Peeters valt. Ik heb sympathie voor haar durf haar boekje zo te verspreiden. Dat doet me denken aan al die keren dat ik op poëziefestivals rondliep met mijn zelf getypt, geplakt, gevouwen, geniet en op mijn knieën op de grond zittend met een stanleymes en geodriehoek schoongesneden gedichtenbundeltje. Bij elke Metro-bak kijk ik voortaan of daar no. 41 ligt.

 

(29-11-2002)

Witte vs. Heytze

 

Auteur

Arjan Witte

Ingmar Heytze

Burgerlijke staat

Getrouwd

Op zoek

Soort man

Beetje magere ADHD'er

Flegmatieke teddybeer

Afkomst

Utrecht, fabriekswijk Zuilen

Utrecht, kakwijk Tuindorp

Titel

Oswin, geboorte van een moraal

Het ging over rozen

Soort boek

roman

gedichten

aantrekkelijkheid titel

'moraal' tegenwoordig altijd goed

'rozen' altijd goed

aantal blz

224

48

prijs

16,50 euro

12,50 euro

prijs per blz

7,36 cent

26,04 cent

Publiciteitsstunt

optreden van Spinvis

Voorpublicatie in Wegener dagbladen in oplage van 130.000 stuks

Locatie

Tivoli

Boekhandel Broese Wristers

Aantrekkelijkheid

pas goed vanaf 400 man publiek

niet meer goed vanaf vijftig man publiek

Beste act

Spinvis, altijd goed

Erik-Jan Harmens, las slechts 7 gedichten voor

Slechtste act

Spinvis, als ik in de jury van Idols zat

Hanz Mirck, las meer dan 7 gedichten voor

Soort publiek

heel veel vrienden

heel veel meisjes

Typerend

passief e/o actief literair actief

meervoudige gezichtspiercings

Aanwezige familie

zoon en dochter

vader en moeder

Boekenverkoop

vrienden hopen dat ze het boek kado krijgen

twee dozen

Drukte signeren

vrienden hadden het boek nog niet kado gekregen

heel veel meisjes

Beste citaat

Arjan Witte: 'Hé hallo, ik sta hier voor te lezen.' (tegen zijn vrienden in de zaal)

Vader Heytze: 'We vonden dat hij die parodie op het kut-gedicht van Deelder er niet in moest zetten, maar hij wilde het per se.'

 

 

Presentatie roman Arjan Witte 14 november vs. Presentatie dichtbundel Ingmar Heytze  

(22-11-2002)

Diepe krassen

Terwijl ik met Saara praatte was er een moment dat ik buiten mezelf trad. En daar, vanaf het plafond keek ik op ons neer. Ik zag haar zitten, een stil, verlegen, in zichzelf teruggetrokken meisje van zeventien uit Somalië, omringd door vier mensen die onafgebroken vragen op haar afvuurden:

Hoe heet je? Uit welk dorp kom je? Bij welke stad ligt dat? Heb je broers? Heb je zussen? Waar is je moeder? Wie is je vader? Bij welke clan hoort jouw familie? Hoe woonde je? Welke talen spreek je allemaal? Hoe ben je hier gekomen? Hoe ben je gevlogen? Was je alleen? Wie heeft de reis voor je geregeld? Waarom ben je naar Amsterdam gevlogen? Kende je hier iemand?

Wij waren alleen maar nieuwsgierig en geïnteresseerd in haar verhaal. We zaten in West Pacific, in de volle zon, met thee, koffie, een koekje, de laatste muziek op de achtergrond. Maar het was nog maar drie maanden eerder dat ze op Schiphol in een kale ruimte zat, bang, geïntimideerd door de geüniformeerde mannen om haar heen, een bekertje lauwe thee op de formica tafel. En de mannen vroegen je:

Hoe heet je? Uit welk dorp kom je? Bij welke stad ligt dat? Heb je broers? Heb je zussen? Waar is je moeder? Wie is je vader? Bij welke clan hoort jouw familie? Welke talen spreek je allemaal? Hoe ben je hier gekomen? Hoe ben je gevlogen? Was je alleen? Wie heeft de reis voor je geregeld? Waarom ben je naar Amsterdam gevlogen? Kende je hier iemand?

De onbeschaamdheid. Van ons.

Ik heb mijn antwoorden gekregen, Saara van de Hawiye-clan, subclan Badecade, die in Lafobe woonde, dertien kilometer van hoofdstad Mogadishu, die geen broer meer heeft en geen vader, die haar moeder als laatst gewond heeft gezien en alleen weet dat haar zus door vijf jongens in een auto is meegenomen, die geen ouderlijk huis meer heeft omdat dat in beslag is genomen door rebellen, die voor de school beroofd werd van mooie kleren en waardevolle bezittingen en door haar oom op het vliegtuig werd gezet, die alleen via Caïro naar Amsterdam reisde, omdat er nu eenmaal veel Somaliërs in Nederland wonen.

Saara, die niet meer terug wil, omdat je er je leven niet meer zeker bent, zeker als meisje, maar die onder de posters boven haar bed van Shakira en Britney Spears, moet huilen als het woord Somalië valt, omdat haar vader... en haar broer... omdat ze niet weet waar haar moeder en zus...

Toen ik klaar was met vragen en antwoorden had gekregen die ik liever niet had gehoord, reed ik weg in mijn auto. Eerder die dag was er een roekeloze fietser tegen me aan gereden. Normaal zou ik de hele dag chagrijnig zijn gebleven van de diepe krassen in de lak.

Nu deed het me helemaal niets meer.

50 ontmoetingen. Reizende tentoonstelling waarin vijftig asielzoekers zijn geportretteerd in beeld en tekst. Opening 22 november 2002 Mozes en Aäronkerk Amsterdam. Verder te zien: Las Palmas, Rotterdam (14-12-2002 &endash; 4-1-2003); Atrium, Den Haag (3 februari &endash; 22 februari); Noorderlicht Groningen (20 maart &endash; &endash; 3 april); Corrosia Almere (05 april &endash; 25 april) Nadere informatie: www.stichtingopenmind.nl. Boek: 15 euro.

 

(23-11-2002)

Kameelfilet met koffiesaus

(verhuisd naar maisquenada.lekker)  

(23-10-2002)

Het is maar een spelletje

De schrijfster zat schuin achter de presentator van het programma. Het was het tafeltje dat het vaakst in beeld is. Meestal werden daar de mooiste mensen gezet, door de vloermanager. Of belangrijkste. Daarom zat ze daar met drie anderen. Allemaal genomineerd voor de prijs. Ze hadden daar eigenlijk met zijn vijven moeten zitten, maar op het laatste moment had die vijfde afgezegd. De stoelen waren opnieuw gerangschikt. Het leek nu alsof ze expres zover van elkaar waren gaan zitten.

Het zou tot na de reclame duren voor de prijs uitgereikt werd. Literaire prijsuitreikingen zeggen veel over de literatuur van een land. Gaan de uitreiking van de Bookerprijzen in Engeland altijd gepaard met schandalen, weddenschappen en ruzies, in Nederland wordt een literaire prijs op een bijna terloopse manier uitgedeeld. Ze had nooit geweten hoe lang een half uur kon zijn, gewend als ze was zich dagenlang in haar werkkamer op te sluiten. Er stond een bakje nootjes op het tafeltje. Nootjes! Daar krijg je een pinda-adem van.

Tijdens het reclameblok was ze even naar de wc gegaan. Dat was een opluchting. In de spiegel had ze even haar 'ik-wist-het-maar-het-is-toch-een-eer'- en haar 'het-is-maar-een-spelletje'-gezicht geoefend. Schrijvers zijn net zo getraind in de televisieconventies als een doorsnee quizkandidaat. Nooit zie je eens iemand in tranen uitbarsten of vloekend het familielid dat een verkeerde hint gaf naar de keel vliegen. Nooit stort iemand zichzelve de haren uitrukkend ter aarde. Nee, altijd dat starre glimlachje, altijd dat dat berustende 'Ach het is maar spelletje' dat die dromen van de nieuwe keuken, een nieuwe auto, een wereldreis wegrelativeert. Dat is goed, bedacht ze. Zelfbeheersing is goed. Want als een schrijver wint zal die ook waardig reageren. Geen gespring, geen gezoen.

Bij het rondje langs de kandidaten knikte ze bijna onmerkbaar toen haar naam werd genoemd. Ze zag vanuit een ooghoek dat de anderen ook zo reageerden. Het gaf haar een gevoel van verbondenheid. Ze waren toch alle vijf al een beetje winnaar, omdat ze als enige waren overgebleven van een lijst van negentien. Het juryrapport werd ingeleid en opgeruimd ging ze er eens voor zitten. Maar na een paar woorden werd haar al duidelijk dat het niet over haar ging. Een fles champgne plopte. De winnaar stond op en verhuisde naar de tafel van de presentator.

En daar zat ze dan, de rest van het programma. Het liefst was ze opgestaan en weggegaan, maar dat kon niet. Glimlachen meid, dacht ze, glimlachen, je publiek is je jury, niet zo'n recensent, of zo'n Belgische ex-politicus, maar ze voelde haar gezicht verkrampen in een starre grijns. Een sigaret dan? Ze moest denken aan haar lezerspubliek, roken kon een slechte indruk geven. Ze zag hoe haar buurman een onderuitgezakt een hand nootjes nam. Nootjes! Voor die pinda-adem hoefde ze nu niet meer bang te zijn.

Ze nam een klein handje nootjes, genoeg om beschaafd in je mond te stoppen. Drie of vier. Er stonden twee bakjes. Dat laatste halfuurtje kwam ze zo wel door. Nooit geweten dat nootjes zo lekker waren. Ze moest straks eens vragen welke smaak dit was.

Renate Dorrestein wint AKO-literatuurprijs niet 

(21-10-2002)

Geen MySQL

Omdat mijn domeinhoster geen MySQL ondersteunt (in ieder geval niet reageert op mijn vragen daaromtrent) duurt het even voor de overgang van deze site naar een echte blog klaar is. Mei 2003 ga ik naar een hoster die 100 MB schijfruimte biedt, 25 pop e-mailadressen, 1 GB dataverkeer en ondersteuning van een blog-programmma. Als de aanbieding dan nog geldig is, tenminste...

Tot dan nog steeds onregelmatige bewerkingen met lange tussenpozen.

 

(19-10-2002)

Fietsslotenkerkhof

Utrecht, ABC-straat

 

(19-10-2002)

Arme schrijver

Ik heb de lente van 1999 doorgebracht in het Portugese dorp Sines, aan de Atlantische kust. Drie maanden woonde ik in café-restaurant-pension Fredemar. Ik zat elke middag twee uur aan het strand te schrijven, ging elke dag uit eten en eindigde elke avond aan de bar. Mijn gewoonte regelmatig een rondje voor de hele zaak te geven, bracht de eigenaar Frederico Lourenço ertoe mij Fredemar te koop aan te bieden. Hij dacht dat ik zo rijk was dat ik die honderd miljoen escudo (500.000 euro) moeiteloos kon ophoesten. Terwijl ik juist naar Portugal ging omdat je daar nog voor een vijf euro slaapt, een driegangenmenu krijgt en een rondje voor de hele zaak kunt geven. Alleen in Portugal kun je zorgeloos leven als je minder dan welgesteld bent.

Je hoeft geen econoom te zijn om te zien dat de welvaart in Nederland de afgelopen tien jaar flink gestegen is. Maar het is schrikken dat netzoveel mensen arm zijn als tien jaar geleden. Ik las de artikelen over de armoe in Nederland vol medeleven (ik mag graag een straatkrantverkoper een voedzame mueslireep of een gezonde banaan geven) tot ik begreep dat je met een auto voor de deur, een vakantie in het vooruitzicht en een kleuren-tv op het dressoir nog steeds arm kunt zijn. Het besef kwam aan als een misselijkmakende stomp in mijn maag. Ik ben ook arm.

Het is alweer jaren geleden dat ik de verstikkende verplichtingen van een RWW-uitkering als een vuile jas van me heb afgeschud. Sinds 23 juli 1993 ben ik eigenaar-directeur van mijn eigen eenmanszaak. Terwijl beveilingsbedrijven, pensioenfondsen, advocaten en creditcardmaatschappijen me met eurotekens in hun ogen weten te vinden (ik ga overal op in), sluit ik elk boekjaar af met één en hetzelfde ronde getal. Nul.

Toch heb ik me nooit arm gevoeld. Ik vind auto's van drie modelgangen geleden nou eenmaal leuker dan recente modellen. Oude meubels uit de jaren zestig die bij uitdragers staan opgestapeld zijn robuuster en unieker dan het Ikea-assortiment. Het is prima dat mijn tweedehandse mobiele telefoon op een walkietalkie lijkt: geen junk die hem wil jatten. En als ik uit eten wil met mijn geslaagde middelbare-schoolvrienden (dierenarts, manager zus-of-zo, softwaremagnaat) dan knok ik daarna bij Albert Heijn wel wat langer met weduwes en gepensioneerden om vlees met een rood-blauwe 'halve prijs'-sticker.

Of zit ik gewoon in de ontkenningsfase? Praat ik het zelfgeplakte gat in mijn schoen recht onder het mom van milieubescherming en gevecht tegen het consumentisme? Een paar jaar geleden ben ik verhuisd van de binnenstad naar een echte volkswijk van Utrecht. Ik voelde me opeens al een stuk armer: de folders van de Bijenkorf maakten plaats voor de aanbiedingen van de Wibra en de Kiloknaller.

Ik moet er maar aan wennen: ik ben arm. Ik ben een arme kleine ondernemer. En armoe heeft zijn voordelen. In Utrecht krijgen arme mensen een U-Pas, voor een goedkoop bibliotheekabonnement, een gratis of spotgoedkoop filmkaartje, een kortingsbon voor een diner of een twee-halen-één-betalen aanbieding voor iets cultureels. Daarmee ben ik waarschijnlijk de enige Utrechter die 25% U-paskorting krijgt in een restaurant en de rekening met zijn GoldCard voldoet.

 

Uit de bundel 'Gedachten in gedichten'

 

 

Dichter bij jou

De dichter is een deur
Hij gaat open
En dicht

(17-10-2002)

Absinterklaasavond

Op zondag 1 december in Utrecht voor maximaal vijftig gasten. Optredens begeleid door de groene fee. Meer details volgen.

 

(06-10-2002)

Beware of pickpockets

Den Haag CS heeft iets wat Utrecht CS mist: een Albert Heijn in de stationshal. En nog open op zondag ook. Was ik toevallig in Den Haag op de zoveelste zondag van de maand dat de winkels open mochten zijn, of zijn ze altijd open? Het zal me worst wezen. In de Utrechtse Twijnstraat was een AH-buurtsuper die op zondag open was, tot Leefbaar Utrecht daar een stokje voor stak. Dat stond niet in hun partijprogramma, trouwens. In de Twijnstraat mogen maximaal twee scholieren tegelijk de winkel in. Het 'mandje of winkelwagen verplicht' word bij hen streng nageleefd. Op zondag hadden ze alcoholisten. Die mochten maar met een tegelijk naar binnen. En ook maar een keer per dag. En met maximaal twee halveliters naar buiten. En niet voor de deur hangen. En geen tweedehands Straatnieuws verkopen.

Zo strak hebben ze in Den Haag er de wind niet onder. Om de tien minuten klinkt daar de waarschuwing in verschillende talen dat je moet uitkijken voor zakkenrollers. En dat je je koffer in de gaten moet houden. Een trosje agenten hangt naast de Albert Heijn. Is het dan domheid of godvergeten brutaliteit dat je als winkeldief je slag probeert te slaan? Een hoop opwinding voor de deur, geduw, getrek. Is er te weinig respect betoont, vraag je je nog af.

En opeens sprint een jongen de stationshal in. Studentikoos type, vrolijke krullen, houtjetouwtje-jas, rugzakje. Een jongen in kenmerkende AH-werkkleding erachter. Vakkenvullen blijkt slecht voor de conditie, want de krullenbol lost hem.

En dan het dilemma. De jongen rent recht op me af. Wat moet ik doen? De achtervolging overnemen? Hem proberen staande te houden? Of het wel grappig vinden dat een eenling het opneemt tegen een multinational? De beslissing wordt me ontnomen als een voorbijganger zijn been uitsteekt en de winkeldief/zakkenroller met een smak tegen de grond slaat. Er schuift een kapot brilletje over de tegels van Den Haag CS.

De vakkenvuller overmeestert de jongen. Niet op behendigheid, maar op gewicht. De agenten wachten keurig tot de jongen bij hen afgeleverd wordt. Zo. Het brilletje blijft liggen. Voor de passanten is het nu al een raadsel waarom dat daar ligt. Iemand legt het opzij. Voor als de eigenaar het zoekt.

AH-personeelslid vangt met omstander winkeldief, Den Haag CS

 

(06-10-2002)

For me, for me, formidable

In de TGV ligt het blad TGV. Het is zo'n blad in de trein waarnaast Rails extra het full-colour literarair-culturele satirische mode- en reisblad is dat het is. Op de voorkant Charles Aznavour, die aan zijn afscheidtournee begint. Hé, wacht eens... was die niet dood? Nee, wel bijna, anders begin je niet aan je afscheidstournee. Maar toch. Jarenlang heb ik in de overtuiging geleefd dat Aznavour dood was. Bijna nog een brief naar de Volkskrant gestuurd toen Martin Bril over hem schreef alsof hij nog leefde. Wat dus zo bleek te zijn. Hij was niet dood. Hij trad alleen niet meer zo vaak op. Ik was er ook van overtuigd dat Jean 'Toots' Thielemans al tijden vanaf een wolkje op zijn mondharmonica speelde. Die bleek ook nog springlevend. Ik zag hem op tv.

Het is altijd een moment van vreugde als je achter het bakmeel in de keukenkastjes opeens een zak chips vind. Vooral als het bolognese is. De ontdekking van een levende Aznavour en Thielemans vulden geen gemis op. Ook geen hernieuwde belangstelling voor hun werk. 'She' vind ik wel mooi. En 'Le temps' dat ik in de soundtrack van 'L'Appartement' hoorde, maar nooit meer op een cd zag staan. Verder ben ik geen fan. Ook niet van Thielemans.

Ik heb het alleen bij artiesten, geloof ik, dat ik me vergis in hun toestand. Bij mensen uit mijn omgeving die overleden zijn heb ik eerder het omgekeerde. Dan wil ik vragen wat hij of zij er nou eigenlijk van dacht. Soms zie ik ze lopen. Pas op het moment dat ik mijn mond opendoe of mijn hand wil opsteken bedenk ik dat het niet kan. Op een enkele genante keer na dan. Ik geloof niet in leven na de dood. Ik geloof wel dat iemand voor altijd in je kan blijven leven.

6 oktober 2002, Prins Claus overleden

 

(06-10-2002)

Wij geven niet toe

Je hebt mensen die meteen het hoofd in de schoot leggen. In het kraampakket van de felicitatiedienst zat een kortingsbon voor een vakantiepark. En dat wordt het voortaan. Wildwaterbaan. Golfslagbad. Midget-golf. Bungalow. Friet met kip en appelmoes. Midweekarrangement. Toen de kleine Nouws zes weken was vloog hij naar Barcelona, de MaxiCosi in de vliegtuigstoel gegespt. Slapend. Toen hij een half jaar was vloog hij naar Lissabon. Nee. Geen bungalowpark voor ons, besloten wij. Wij niet. Wij geven niet toe.

Waterkoker met sigarettenaanstekeraansluiting. Opvouwbare kinderstoel. Campingbedje. Spuuglapjes. Gaffertape. Kabelbindertjes. Flessenwarmer. Luiertas. Reisstekker. Motorkap als commode.

 

En daar sta je dan, aan de vooravond van een lang weekend op de rondweg van Madrid met een lekkende uitlaat. Na twee uur heb je zeven kilometer afgelegd. Het is kleefwarm en op de achterbank wordt honger geleden. Door merg en been. Voor in de auto is de sfeer te snijden. Geen afslag in zicht en hij had al een uur geleden gegeten moeten hebben. Het zal donker zijn als je eindelijk een hotel hebt en prijsbewust kun je dan niet meer zijn.

Maar dan. Terwijl de kleine tevreden op zijn flesje sabbelt in zijn eigen campingbedje, hang je aan de overkant van de straat aan de bar in een tapasrestaurant. Af en toe hoor je een tevreden knor over de babyfoon terwijl je 'inktvis in zijn eigen inkt gekookt' aanwijst. Je bestelt nog maar een glas van de plaatselijke wijn uit het vat en besluit: wij geven echt niet toe.

'Camerero! Mas batatas bravas, por favor!'

 

(06-10-2002)

Het spook van Boulogne

Boulogne-sur-Mer ligt tegenover Folkstone. Als het mooi weer is kun je zowat de mensen aan de overkant van het Kanaal op de kade zien staan. Het is 54 minuten van Frankrijk naar Engeland, maar het is eerder 54 minuten van Engeland naar Frankrijk. De straten puilen uit van de Violet Bouquets en Inspector Morse's. Een verantwoorde wandeling door het middeleeuwse gedeelte van de stad, een wandeling langs de stinkende haven en dan op naar de Auchan, een mega-supermarkt op zo'n huiveringwekkende Z.I. die de stadsrand verrafelt. Naar huis met tien dozen van 24 flesjes bier en dozen wijn voor minder dan de helft dan thuis. In Engeland.

De middeleeuwse veille ville is piepklein. Tien straten en een plein, dan heb je het wel gehad. Maar wel met een enorme basiliek, gebouwd op de fundamenten van een Romeinse tempel. De crypte is te bezichtigen na de lunch. Een morsig mannetje gaat op krukken naar beneden. Hij ruikt alsof hij alleen is. En incontinent. 'Sorry, I don't speak English', hangt in blauwe letters, zorgvuldig rood omrand, boven de kassa. 'Ghost' staat er ook nog. Ghost?

Aan het einde van de rommelige verzameling beelden, ornamenten en kerkjuwelen kom je in een afgesloten ruimte met twee tombes. Recht tegenover je is een Calvarieberg gemaakt. En links van je staat een tombe met een rechtopstaande steen. Die steen beweegt. Zeggen ze.

Ik zie niets, behalve dat de steen afgebroken is. Teveel bewogen waarschijnlijk. Als ik blijf kijken voel ik langzaam een zware druk op mijn borst ontstaan en de kou glijdt als een hand over mijn rug. In dit soort bedompte ruimtes zweven vaak schimmels in de lucht die je benauwd maken. Ik weet het. Maar als ik wegga durf ik niet meer achterom te kijken. En dat steen op de foto een heel andere positie heeft dan toen ik hem zag is ook inbeelding. Of optisch bedrog.

Boulogne-sur-Mer, 2 oktober 2002

 

(27-09-2002)

Een kut op de krant

De man in de boekenwinkel in Arles staat meteen naast me als ik de Volkskrant van 26 september uit het rek pak en controleer of alle bijlages erbij zitten: als je bijna 3 euro betaalt voor een krant van gisteren wil je waar voor je geld. Ik begrijp zijn nerveuze geschuifel pas als ik in de taxi naar het vliegveld de krant voorzichtig openspreidt en in het midden de kunstbijlage vindt. Op de voorpagina een afbeelding van 'L'Origine du Monde' (De oorsprong van de wereld) van Gustave Courbet uit 1866. Het schilderij veroorzaakte bij de eerste expositie een schandaal. Het werd jaren door een ander schilderij bedekt. Het verdween tot 1995.

En nog steeds maakt het zenuwachtig, de realistische afbeelding van een kut. 'L'Origine du Monde' is geen bijzonder goed schilderij. Het ontleent zijn kracht alleen aan de titel. Daarvan losgemaakt is het een realistische afbeelding van een kut, uit een tijd dat de bikinilijn niet gewaxt werd.

Ik ging met een vrouw om die een kut vies vond. Mijn stille liefde voor haar was meteen over. Oorsmeer is vies. Kalknagels zijn vies. Een krentenbaard is vies. Een kut is niet vies. Ook niet iets om je voor te schamen. Ook niet lelijk. Ik ken maar een vrouw die de fluweelharde schoonheid van de pik bezong, maar mannen die de schoonheid van de kut bezingen zijn ruimer voorhanden. Vooral in de literatuur. In het geruchtmakende Victoriaanse pornografisch dagboek 'My secret life' wordt de fysionomie van de kut uitvoerig beschreven. Hugo Raes. Jan Wolkers, Van der Heijden. wie kent ze niet. Rozenblaadjes, gesloten vlindervleugels en dauwdroppels. Of J. M. de Prada's verhalenbundel Kut (nu in de ramsj voor ¤ 3,50).

Je hoeft er niet eens metaforisch of freudiaans over te doen om de schoonheid van de kut te zien, de schakering aan tinten, de zijden zachtheid van de plooien, de welving van het schaambeen, de paradoxale mengeling van symmetrie en asymmetrie, de open geslotenheid. Het is moeilijk de seksuele component uit te sluiten, maar een kut is ook mooi als een oorlel, een pees in een hals, de manier waarop een schouderblad onder de huis beweegt. Het is niet voor niets dat de basisvorm van de kut oneindig vaak wordt herhaald in de natuur. Ik kijk er liever naar dan naar opgeblazen Israeliërs, anti-tankraketten of knokkende voetbalsupporters.

Voor 'L'Origine du Monde' poseerde Courbets nieuwe vriendin. Dat maakt het schilderij meteen ook de liefdesverklaring, van de dwaas die alles aan zijn nieuwe liefde bewondert. En die er door een handige titel meteen een conceptueel kunstwerk van maakte.

26 september, een kut op de krant

 

(27-09-2002)

Back to Basiq

In tegenstelling tot auto's en treinen gaan vliegtuigen nooit naar de sloop. Ze worden tot in het oneindige opgekalefaterd. 'Afgeschreven' betekent voor vliegtuigen: verbouwd worden tot vrachtvliegtuig. Of verkocht worden aan een Derde-Wereldland. Vliegtuigen vliegen tot ze uit de lucht vallen. Daarom is de kans groot dat je in een Boeing 737-300 stapt als je in een vliegtuig stapt. Het meestverkochte toestel ter wereld. Veertig jaar oud ontwerp. Lawaaierig. Schrale luxe. Weinig ruimte voor handbagage. Stoelen veel te dicht op elkaar.

Geen pretje. Tenzij je Basiq Air vliegt (dertig stokslagen voor de gek die deze naam verzonnen heeft). Voor prijzen waar een bus niet tegenop kan geeft zelfs een 737-300 niet het idee dat je bekocht bent. De vluchten zijn dan ook niet aan te slepen. Het vliegtuig rijdt voor, je stapt in, eet je eigen ciabatta geitenkaas en spoelt die weg met je eigen mineraalwater. Zonder gratis Telegraaf die je in 30 seconden uit hebt en die twee uur in de weg ligt. Het uitzicht is even mooi.

Nu nog die flauwekul van taxfreeshops opheffen en dan zijn we er. Als je zit snap je meteen hoe passagiers trombose in hun benen krijgen. Het 'toeristenklasse-syndroom' ontstaat doordat iedereen de ruimte tussen de stoelen volpropt met taxfree-rommel, of overdreven veel handbagage. Misschien een idee voor Basiq Air om 747's aan te schaffen. Die zijn volgens de laatste berichten sterk in waarde gedaald.

Het is een discutabel genoegen, goedkoop vliegen. Nu ik voor de prijs van vijf cd's op familiebezoek kan in Barcelona, koop ik niet meer cd's. Ik ga vaker naar mijn zus in Barcelona. Vliegen is een luxe en goedkoop vliegen is een schandelijke luxe. Gelukkig eindigt nagenoeg elke vlucht in een reis naar huis met de trein. En geloof maar niet dat op Schiphol treinen stoppen die erop berekend zijn reizigers met koffers te stouwen. Het gesjaggerijn dat je daarna vier haltes over je heen krijgt is voldoende om je minstens een halfjaar uit het vliegtuig te houden.

(Marseille - Amsterdam met Basiq Air)

 

(16-09-2002)

Een onmisbare uitvinding

Wat hoort niet in dit rijtje thuis: auto's, computers, mobiele telefoons, zaklampen, fietsen. Inderdaad, de fietsen. Alle andere doen het niet zonder batterij. Er is een aanzienlijke lijst van onmisbare uitvindingen gepubliceerd toen we een of twee jaar geleden het nieuwe millennium ingingen. Wat ik in al die lijstjes miste was de batterij.

De batterij heeft de afgelopen tien jaar het sociale leven meer beïnvloed dan wat ook. De batterij maakte de draagbare cassette-, cd- en minidisc-speler mogelijk. De volautomatische autofocus camera. de videocamera en de digitale camera met geheugenkaart. De laptop, de PDA en natuurlijk de mobiele telefoon. Alles wat je eerst aan huis bond neem je nu gewoon mee. De moderne journalist kan een compleet audiovisueel kantoor meenemen in zijn handbagage: laptop, digitale videocamera, digitale fotocamera, mobiele telefoon, draagbare printer. En dat alles hoeft niet meer te wegen dan voorheen een 'draagbare schrijfmachine'. Dat doet het helaas wel.

Elk apparaat heeft namelijk zijn eigen adapter/oplader nodig. En zo sjouw je nog eens een kilo aan apparaten en losse snoertjes mee.

Ik weet niet of het een broodje aap-verhaal is dat een Europese Commissie voorschrijft hoe lang en krom de komkommers mogen zijn voor ze geveild kunnen worden. Het zou me niet verbazen als het waar was. Maar hier zouden eens wat mensen op gezet moet worden. Hoeveel geld zou daar mee bespaard kunnen worden, door wettelijk voor te schrijven dat elke mobiele telefoon hetzelfde contact moet hebben? Dat dat contact ook op alle mobiele apparatuur zit, zodat je aan één oplader genoeg hebt voor alle apparaten van alle merken.

Europarlementariërs reizen veel, niet alleen tussen Brussel en Straatsburg, dus het is wonderbaarlijk dat niet allang een ijverige ambtenaar een concept heeft ingediend.

 

(09-09-2002)

Op reis

Vanuit mijn raam in het Hampstead Guesthouse in London kijk ik uit op een verwilderd voortuintje. 's Ochtends word ik wakker van de melkboer die de lege flessen uit het draadstalen rekje haalt en er volle voor terug zet.

Een hotel moet je het idee geven dat je op een gastvrije warme en huiselijke plek bent terechtgekomen. Dat is hier. De kamer waarin ik slaap ziet eruit alsof er snel een bed voor me is neergezet. Ik ben de vermoeide reiziger die door een eenvoudige maar hartelijke landman is uitgenodigd de nacht bij hem door te brengen. Ik heb in Portugal zo ook vaak geslapen, met de diploma's van de oudste zoon boven het bed aan de muur, de kasten gevuld met zijn broeken en sokken. Het is op deze manier, of op de volstrekt zakelijke manier. Er is eigenlijk geen tussenweg.

Ik ben op reis voor mijn werk, een opdracht voor een boek. Vier weken lang slaap ik in hotels in België, Frankrijk, Nederland en Engeland. Nu, als ik dit schrijf, in de derde week, begrijp ik waarom er Ibissen, Mercure's en andere ketenhotels bestaan. Als je op doorreis bent wil je niet verrast worden. Als elk uur telt wil je binnen kunnen lopen en weten wat je verwachten kunt. Het is een concessie, ik weet het. Het is een sleur, die bakken met roerei en bacon, die manden met croissants, die eierkokers, die kannen met sap uit een pak. Het is gemakzucht, die knijpflessen met Lux douchegel annex badschuim annex shampoo, die schoenpoetssponjes en vacuüm verpakte zeepjes. Het zij zo. Op vakantie maakt het deel uit van het amusement om slenterend menu's en prijzen vergelijken. Als je moet werken niet.

Voor je het weet loop je als een verwend kind door een hotelkamer te banjeren en te mopperen op alles wat beter had gekund. Want je wilt genoeg tv-zenders. CNN en BBC World zijn een flauwe afwisseling van eindeloze aantallen zenders met alleen maar pratende mannen. Genoeg stopcontacten zoals Ibis bij Brussel- Zuidstation. Voor het opladen van je mobiele telefoon, laptop en digitale camera. Je wilt ook genoeg ruimte. Niets zo erg als een tweepersoonsbed, twee nachtkastjes, een bureau, een tafeltje, twee fauteuils en een kast op veertien vierkant meter. Vooruit: een wc, ligbad en wastafel op drie vierkante meter, dat is nog erger. En dan die treurige Pay-TV. Waarom is je kamer van allerlei gemakken voorzien waarvoor je moet betalen als je er gebruik van wilt maken? Een telefoon die 75 eurocent per impuls kost? Een was-service die duurder is dan nieuw ondergoed kopen? Een minibar met zo'n eeuwige gekoelde Toblerone-reep en miniflesjes cognac van zevenhalve euro.

Veel hotels geven je het idee dat ze het lastig vinden dat je er bent. Aan de deur hangt een lijst met regels. Stopcontacten alleen voor verlichting gebruiken. Absoluut verboden te wassen in de kamer. Streng verboden op de kamer te eten. Geem stemverheffing in de kamer na 22.00 uur en niet praten op de gang. Alle kostbaarheden op de kamer voor eigen risico.

Ik ken maar twee hotels waar ik niets over te klagen had: Hotel New York in Rotterdam, waar alles klopte. En Pension Fredemar in Sines, Portugal: waar je met een kast, een bed, een stoel en een wastafel op een kale houten vloer helemaal niets om over te klagen hebt.

 Op reis, 9 - 27 september 2002

 

(28-09-2002)

Laag overvliegende teddyberen

In 1983 had ik een vriendinnetje van vijftien. Haar meisjeskamertje was dichtgeplakt met posters van Henny Vrienten. Hij staarde me altijd aan als ik haar bepotelde. Een paar maanden eerder had ze de krant nog gehaald, toen ze over de hoofden van het publiek weggedragen werd uit het publiek. Flauwgevallen tijdens een concert van Doe Maar.

Bijna twintig jaar later sta ik met mijn nichtjes Anne (14) en Meike (11) en hun vriendinnen Daniëlle (13) en Dieuwertje (11) in Tivoli. Het is zaterdagavond en K-Otic presenteert hun tweede cd, Indestructable. Bezorgd hou ik in de gaten of de meisjes niet oververhit of uitgedroogd raken of platgedrukt worden door veel oudere, grotere en vooral brutalere fans.

 De verwachtingen waren hooggespannen voor deze avond. Je kon alleen een van de duizend kaartjes krijgen als je op een zaterdagochtend tussen acht en tien in een platzenzaak op de Oudegracht in Utrecht tegelijk een cd kocht. Uiteindelijk dachten zoveel mensen dat ze de boot zouden missen, dat er 700 kaarten overbleven. Ook die gingen niet hard. Toch lagen op vrijdagnacht de eerste fans in hun slaapzak bij de deur. Op de eerste rij staan is ook wat waard.

Anne, Meike, Daniëlle en Dieuwertje vragen wel bezorgd aan me of ze een goede plaats zullen hebben, maar de zenuwen spelen pas op rond zes uur als de juiste kleren aan gedaan worden en de make-up op. Voor het vertrek wordt nog een spandoek gemaakt op een rol behangpapier met de verpletterende boodschap 'Jullie zijn te gek'. Van de zenuwen schrijft Meike Dieuwertje's naam verkeerd. Op weg naar Tivoli blijken we achter Bram Peper en Neelie Smit te lopen, maar die zijn oneindig veel minder interessant dan Bart, Stefan, Martijn, Bouchra, Rachel en Anna. Minder bekend ook. In korte tijd spijker ik mijn K-Otic kennis bij. De kennis in zorgvuldig bijgehouden dossiers in dikke mappen blijkt ook paraat in de hoofden.

De gekte is me niet onbekend. Ik heb ook een hele dag door Leiden gezworven op de dag dat Genesis daar in 1981 in de Groenoordhallen optrad. Ik deed aan tekst-exegese met Wordsworth in de ene hand en Shelley in de andere. Vanaf 1982 reisde ik Tuxedomoon door half Europa achterna en kocht elke obscure plaat die verscheen.

Maar waar ik wel van opkijk is de gretigheid waarmee 'de vriend van Rachel' en 'de zussen van Martijn' gefotografeerd worden. Ze reageren inmiddels professioneel op de aandacht en poseren breed glimlachend voor elke foto. Iedere werknemer van Tivoli wordt verwachtingsvol bekeken: is dit iemands broer of verloofd? Deze houding van de meisjes is niet vreemd als de band het podium opspringt. Ze zien er wat stoerder uit dan anderhalf jaar geleden, met tatoeages en wenkbrauwpiercing, maar het blijven hele gewone mensen. Geen van alle uitzonderlijk mooi. Soms uitgesproken mollig of met de dreiging van vroege inhammen. Rolmodellen waarmee het iets gemakkelijker identificeren is dan met Jennifer Lopez of Enrique Iglesias. Met broers en zussen die gewone banen hebben. Gewone mensen die opeens beroemd worden. Wauw.

 Anne, Meike, Daniëlle en Dieuwertje hebben een plaats vlak bij de boxen veroverd, zodat ik voor de eerste keer in twintig jaar Tivoli bezoeken oordopjes aanschaf. De security is meer om de meisjes tegen zichzelf te beschermen, dan de artiesten. Er worden geen bierglazen naar het podium gegooid, maar teddyberen. De armpjes gaan plichtmatig omhoog. Her en daar staan tranen in de ogen. Een heerlijk gedisciplineerd publiek, dat soms nog op de arm van vader zit. Een recordomzet aan cola. En als de security zegt dat het spandoek naar beneden moet, dan gaat het spandoek van Anne, Meike, Daniëlle en Dieuwertje gehoorzaam naar beneden, ook al is de enige die niets ziet door het spandoek de security.

 Een uur en kwartier later, inclusief uitreiking van een gouden cd, is het optreden alweer voorbij. Tot woede van een man in een rolstoel. The Rolling Stones en Bon Jovi spelen wel twee uur vol briest hij woedend. Mijn argument dat die al meer dan twee cd's hebben gemaakt wuift hij resoluut van de hand. Een uur en een kwartier! En een goede plek hadden de rolstoelers ook al niet. Later bleek dat hij me voor de manager van K-Otic hield, maar hij had een beetje gelijk. Tivoli is niet geschikt voor rolstoelers, de verwachte nieuwbouw kan niet snel genoeg beginnen.

De meisjes lopen met me mee naar huis. Het lukt nog ze mee backstage te nemen, maar daar stoten we op een hellehond die ons meteen weer wegjaagt. Nouja, ze hebben Stefan gezien die mobiel aan het bellen was. Maar was het was? Ik zou het niet weten. K-Otic is van het begin tot het einde bedacht. Ervaren producers, ervaren componisten en tekstdichters, ervaren choreografen en ervaren stylisten kunnen van iedereen een ster maken. Een Pygmalion in zesvoud. Ik heb er geen moeite mee. The Sex Pistols waren ook een zorgvuldig bedacht project van Malcolm McLaren en Vivian Westwood.

Thuis worden de mappen nog eens opengeslagen. Was de broer van Martijn nu wel aanwezig of niet?

 CD-presentatie K-otic, 28 september, Tivoli Utrecht.

 

(20-09-2002)

Hoe ze kijkt als ze kijkt 

De vrouw staat vlak bij een pilaar. De mensenstroom splitst zich daar automatisch. De Eurostar is net gearriveerd uit London. Uit de eindeloze trein komt een eindeloze stroom mensen. Ze wacht op haar geliefde.
Je ziet het.
Alleen verliefde vrouwen kunnen zo kijken.
Ze ziet niet eens dat ik even inhoud om haar te volgen.
Ze is niet oud, ergens half de twintig, maar ik kan me vergissen, de liefde maakt haar meisjesachtig jong.
Ze ziet haar man komen. Hij is druk met zijn koffer. Heb ik nu alles? Waar is mijn paspoort? Shit, mijn krant laten liggen. Zijn hoofd is nog in Engeland, bij belangrijke zaken.
Het hare niet.
Ze geniet ervan dat hij haar niet ziet. Ze is vol liefde. Ze danst bijna op haar plaats. Ze twijfelt. Zal ze naar hem toe lopen? Of zal ze blijven staan?
Soms zet ze een stap naar achteren. Alsof ze het moment dat ze elkaar in de armen zullen vallen nog even wil uitstellen. Omdat ze nog wil genieten van het verlangen.
Alsof ze nog even van hem wil genieten zoals hij nu is: zichzelf. Zonder te weten dat ze naar hem staart.
Dan begint ze te lopen. Een beetje met de stroom mee. Twee stappen naar hem toe, een van hem af.
Dat iemand zo naar je kijkt als je aankomt. Alleen daarom al zou je gaan reizen.

Paris Nord, vrijdag 20 september.

 

(28-09-2002)

Happy little croc

Zondagmiddag. Je bent zaterdagnacht doorgegaan tot het allerlaatste café is dichtgegaan (nouja, het allerlaatste café waar je nog naar binnen durft zonder wapen) en nu lig je in bed met schele hoofdpijn en hypersensitieve ingewanden. Het is zo'n moment dat je niets meer verdraagt dan de Japanse animatieversie van Alleen op de wereld of een blije Disney-film. White Fang. Of The Parent Trap. En als zelfs dat teveel is: Bob Ross.

Bob Ross heeft me door heel wat moeilijke katers heen gesleept. Zijn stem waar je als in een smeltende Toffifee in verzonk. Zijn grapjes die een EO-dominee zouden doen gapen. Zijn oerlelijke schilderijen op verrassend afwijkend gevormde doeken. En zijn eeuwige Happy little trees die hij spontaan in de sneeuw- of toendralandschappen neerplantte. Naast een Happy little friend.

Hij is helaas dood.

Gelukkig is daar Crocodile Hunter Steve. Steve gaat met veel meer enthousiasme en bravoure te werk dan Bob Ross. Toch is al dat gespatter in ondiepe Australische moerassen en geren in Amerikaanse woestijnen net zo kalmerend als de penseelstreken op een rond gespannen doek van Bob Ross.

Het ziet er namelijk allemaal heel eng uit, als Steve met een zoutwaterkrokodil worstelt, of een zwarte mamba uit zijn holletje trekt, maar je weet vantevoren toch dat Steve wint. Als die bijtschildpad eens flink zou uithalen zou het programma nooit worden uitgezonden. Al dat gezweet en gehijg is alleen maar interessantdoenerij. Wilde beesten bijten alleen maar als ze in het nauw gedreven worden. 'Wow, whot a bujoodie,' roept Steve als een koningscobra de tanden in zijn dij probeert te zetten. 'Do you wont to boite me, gul?' roept hij corrigerend, zonder de camera een seconde uit het oog te verliezen.

Zijn korte broek en het matje in zijn nek zijn eigenlijk nog de engste onderdelen van het programma. Een keer heb ik de tv uitgezet. Dat was toen zijn dochtertje voor de camera geboren werd. Hij noemde haar Bindi Sue, naar zijn lievelingshond en -krokodil.

Steve wordt vaak geholpen door zijn vrouw Terri, die haar hand ook niet omdraait voor varaantje of twee. Ze rijdt ook nog auto. Dat maakt de twee tot de Bob de Bouwer en Wendy van de dierenwereld. Een overzichtelijke wereld waarin het probleem de oplossing aankondigt. Zullen ze de krokodil redden? Nou en of!

Ik gooi nog een bruistablet in mijn glas.

(13-09-2002)

Slapen in kloosters en kastelen   

Het is simpel: als Portugalganger moet je minstens één keer in je leven in een pousada slapen. Een pousada (spreek uit als: 'posaad') staat voor luxueus slapen in kloosters en kastelen. Het is een bekeken manier van hergebruik. In de tijd dat Portugal langzaam zijn wereldheerschappij zag afbrokkelen was er amper geld om de verscheidenheid aan monumenten te onderhouden. Door ze te verbouwen tot hotel werden ze van verval gered. Naast deze historische pousada's zijn er ook 'regionale' pousada's. Ze zijn meestal gevestigd in nieuwbouw, al is die karakterisering tamelijk ruim: de pousada van Ourem bijvoorbeeld is opgetrokken uit middeleeuwse ruïnes.

 Een pousada is niet per se luxueuzer dan een vijfsterrenhotel. De structuur van de monumenten mag namelijk niet aangetast worden. Kamers vallen soms klein uit of ze zijn onlogisch ingedeeld. Veel pousada's zijn zonder auto onbereikbaar, tenzij je twaalf kilometer bergop lopen als een stevige ochtendwandeling ziet. Daar staat tegenover dat het volkomen uniek is om te ontbijten in een middeleeuwse refter, of te borrelen in een kloostergang. En dat een rustige omgeving en sfeer gegarandeerd zijn, al was het alleen maar door het beperkte aantal kamers per lokatie.

Met jonge kinderen kan die rust dodelijk saai zijn. Als je elke avond opwindend vermaak wilt kun je ook beter een andere plek uitzoeken. De kans dat je in de bar een barpianist tegenkomt die 'Strangers in the night' speelt is groter dan dat er een fado-zangeres staat.

 Pousada's zijn voor de meeste Portugezen onbetaalbaar, maar in vergelijking met een doorsnee Nederlands hotel valt het best mee. In het laagseizoen (1 november 2002 t/m 30 april 2003, feestdagen uitgezonderd) kun je er al vanaf 70 euro terecht. Verder is er een overdaad aan aanbiedingen. Dertigminners en zestigplussers krijgen kortingen van 15 tot 40% en regelmatig zijn er 3=2-aanbiedingen. Reserveren is in het hoogseizoen en rond de talloze nationale of kerkelijke feestdagen een noodzaak.

 De meest recente prijzen en aanbiedingen vind je, in het Engels, op www.pousadas.pt

 

(13-09-2002)

Het gemarmerde Vila Viçosa  

De spelcontrole van mijn tekstverwerker wil 'Alentejo' veranderen in 'ellendige'. Hoe passend. Deze provincie is een van de armste gedeeltes van Portugal. Er groeien alleen olijfbomen en kurkeiken, vanwege de hitte die uit Spanje het land binnenstroomt. De wegen zijn er slecht onderhouden; soms kom je een uur lang geen tegenliggers tegen. Een jaar of wat geleden overwoog het Rode Kruis hier in de winter voedselpakketten uit te delen. Het was uiteindelijk de eer van Portugal te na.

Die armoe is niet voelbaar rondom de marmerstadjes Estremoz, Borba en Vila Viçosa, tegen de Spaanse grens. Marmer. In lompe brokken of in platte platen. Kilometers lang marmergroeven, opslagplaatsen, trucks en zaagmachines, bedekt met vuil rood stof. Marmer is duur. Marmer is geld.

De stadjes zelf zijn een heldere verademing. Estremoz, een eeuwenoude garnizoensplaats, Borba, een stadje waar niets gebeurt en Vila Viçosa, ooit een uitwijkplaats voor het Portugese koninklijk huis, hebben één ding gemeen. Ze lijken geheel uit marmer opgetrokken. De bankjes op het plein, de fonteinen, de ornamenten aan het simpelste huisje: het is allemaal van blinkend wit marmer. Het moet pijn doen aan je ogen, op een heldere zomerdag. Het oogt decadent, maar marmer is hier een afvalproduct, goedkoper dan baksteen. Toch. Vila Viçosa telt maar liefst 22 kerken. Dat zegt iets over de plaatselijke economie van de afgelopen eeuwen.

Naast het Paço Ducal, ooit residentie van het koninklijk huis, ligt de historische Pousada de Dom João IV. Net buiten de bebouwde kom. Het klooster uit 1514 is van sloop en verval gered, en uitgebreid met ruime moderne kamers. Ze vallen niet uit de toon naast het historische gedeelte waar fresco's en tegeltableaus bewaard zijn gebleven. In een van de kamers vind je zelfs nog het luik waarin kinderen te vondeling gelegd konden worden. Hier ga je vanzelf gedempt praten.

Het voelt alsof je op aarde neerdaalt, wanneer je langs koninklijke residentie en kloosters Vila Viçosa binnenloopt. Van extreme rijkdom naar dorpsleven. Tot je ziet dat zelfs de bestrating, de trottoirbanden en de zebrapaden van marmer zijn gemaakt. Het geeft het idee dat hier taart gegeten werd toen er geen brood meer was.

 

(13-09-2002)

Klimmen naar Ourém, kruipen naar Fatima 

De Pousada Conde de Ourém (spreek uit als: Oreinj) ligt in de oude stad van Ourém. Hoera, want meestal ligt een pousada een paar kilometer uit de bebouwde kom. Te vroeg gejuicht, want in dit geval betekent het dat je via onvoorstelbaar steile haarspeldbochten omhoog moet rijden: de oude stad ligt op een berg. Het laatste gedeelte is zelfs zo steil dat ik niet kan geloven dat ik daar tegenop moet. Ik ben niet de enige. De auto voor me slaat ook al een zijweg in die doodloopt in een boomgaard.

Rondom een middeleeuwse burcht ligt een verzameling even oude huizen gedraaid. Daartussen, in voormalige ruïnes en een kapel, de pousada. Aan de overkant van de straat is een dependance gevestigd. De kamers daar hebben een fantastisch uitzicht over het rivierdal van de Seiça. Ook een goed uitzicht hebben de priesters in de pastorie. Zij wonen namelijk naast het zwembad van de pousada. Het is een van die eigenaardigheden van Portugal, waar moderniteit en traditie in moeizaam evenwicht verkeren.

 Hoogseizoen loopt in Portugal van 1 april tot en met 31 oktober, maar in september gaat de loop er al uit. Er zijn twee cafés zonder gasten, het meisje van de Turismo overstelpt ons gretig met informatie. Ourém zelf biedt niet veel, zelfs niet in de nieuwe stad. Tenzij je van tearooms houdt met een intacte jaren-zestig inrichting. Boffen wij even.

In Tomar ligt het geheimzinnige Convento do Cristo, vanwaaruit de Kruistochten werden georganiseerd. Maar wat je absoluut niet mag overslaan is Fatima. Fatima is een van de beroemdste bedevaartsoorden ter wereld, een groteske samenballing van devotie en commercie. Nooit heb je zoveel religieuze kitsch en prullaria bij elkaar gezien. De aflaten gaan in de vorm van massieve meterslange kaarsen rechtstreeks de smelterij in. En tegelijk is het onmogelijk onberoerd te blijven door deze katholieke kermis.

Vooral als je iemand op de knieën de honderden meters ziet strompelen naar de boom waarin Maria zou zijn verschenen. De vrouw wordt ondersteund door twee anderen. Pas als ze dichterbij komt zie je dat ze een zwakzinnig kind op haar schouders meedraagt. Het meisje gilt, haar hoofd draait hoekig van links naar rechts. Zoveel hardnekkig geloof, zo zinloos, zo indrukwekkend.

Zo heel erg Portugal.

 

(13-09-2002)

Steunpunt Barcelona 

 Ik kreeg de opdracht op een grasveldje bij het busstation van Toledo te wachten. Daar zou de auto worden opgehaald om in Arenjuez gerepareerd te worden. Het was zo'n afgelegen veldje waar 's nacht homo's elkaar ontmoeten.

De chauffeur van de sleepwagen had zijn vriendin meegebracht. Het was een feestdag in Spanje. Slepen moet een saai beroep zijn. Zou ze 'Gezellig,' zeggen ze als ze instapte? Misschien reden ze daarna door naar de schoonouders. Hij had zijn nieuwe schoenen aangedaan. Smetteloos witte sportschoenen. De sleepwagen was als altijd een roestbak. Daarnaast leek mijn auto een plaatje.

 Dit was de derde keer dat ik beroep moest doen op de Internationale Reis- en Kredietbrief. Vier keer probleemloos op en neer naar Spanje en Portugal geweest. Een IRK gekocht op aanraden van een bezorgd familielid en sindsdien elk jaar prijs. Je zou er bijgelovig van worden. De garages waarin je via de ANWB terechtkomt zijn altijd een ontnuchtering. Roestige golfplaten loodsen aan de rafelrand van de stad. Een sloop ernaast, de bebloede wrakken nog in het zicht. En daar staat dan een fonkelnieuwe Golf met 1.400 kilometer op de teller die je als vervangauto mag meenemen. Of je eigen trouwe Volvo 340 waarvan de uitlaat gelast is. De scheur zat op een plek waar doe-het-zelf-reparatiesetjes geen zin hebben.

Je hoort mij niet klagen over de ANWB. Vanuit Steunpunt Barcelona ben ik het hele Iberische schiereiland overgeloodst. En dat ik per se in mijn eigen auto wilde doorrijden heeft zijn prijs. Inclusief zaterdagochtendtarief en lang-weekendtoeslag: 140 euro. Het was goedkoper geweest twee weken in een vervangauto te rijden, de Volvo naar Nederland te laten brengen en hem daar te laten repareren. 140 euro. In het Portugese Vila Viçosa, driehonderd kilometer verder, ontdekte ik dat de uitlaat vakkundig gelast was, maar de verbinding van het luchtfilter met de carburateur kapotgemaakt. Gevolg: een stotterende motor door verstopte sproeiers.

'Natuurlijk heeft u garantie op de reparatie,' zei Steunpunt Barcelona, 'maar dan moet u wel terugrijden.' Ik stelde een reparatie in Portugal voor, die betaald werd door de garage in Spanje. Dat ging niet lukken, want de reparatie wiste het bewijs. Daarbij was het een reparatie van niets, een kwestie van vier nieuwe verbindingen maken. In Ourém zou een garage voor me gezocht worden. Vlak na aankomst stond daar inderdaad het morsige mannetje voor de deur. Zijn diagnose was simpel. Er moest een nieuwe carburateur in. Dat was niet goedkoop.

De extreem behulpzame receptionist van de pousada tolkte en ik legde hem uit dat mij een eenvoudige reparatie was beloofd. 'Ik weet wel een garage, die is nu dicht, maar morgen ga ik voor je bellen,' zei hij. 'Ik vermoed dat deze man teveel geld wil verdienen.' De auto was binnen een halve dag klaar. De carburateur was losgemaakt, schoongemaakt, van vier nieuwe schroefgaten voorzien en dat alles voor 22 euro. Inclusief zaterdagtarief.

Ik hou van Portugal.

 

(13-09-2002)

Op de top van de wereld  

Manteigas ligt midden in de Serra de Estrela, de hoogste bergketen van Portugal. Het is de enige plek in het land waar geskied kan worden. Naast Manteigas ligt een kuuroord waar bejaarden uit de hele wereld komen kuren. Manteigas lijkt dan ook voornamelijk uit bejaarden te bestaan.

Twaalf kilometer verder en een paar honderd meter hoger ligt de regionale Pousada de São Lourenço. Volgens de reisgidsen hebben nagenoeg alle 22 kamers een fantastisch uitzicht, Die van ons niet. Niet dat dat deze keer veel uitmaakt. Het najaar brengt wolken, kou en regen. De hitte van de Alentejo, de vakantiekleuren van de Algarve, zelf Portugal is ver weg als het begint te waaien. Vooral omdat de pousada eruitziet als een degelijk Zwitsers Alpenhotel. Bij elke haarspeldbocht moet je uitkijken voor overstekende schapen- en geitenkuddes.

De omgeving is spectaculair, als een maanlandschap. Er zijn fantastische wandeltochten uitgezet, naar verborgen watervallen en overweldigende uitzichten. Als je een wandelwagen zonder terreinbanden hebt is het beter binnen te blijven...

Op de laatste avond in Manteigas begint het te stormen. De luiken voor de dubbele ramen worden gesloten, de open haard gaat aan en we zakken weg in de zachte stoelen met een kop koffie.

 

(13-09-2002)

Boven je stand in Guimarães 

In de film 'Two for the road' komen Audrey Hepburn en Albert Finney in een veel te duur hotel terecht. Ze smokkelen een ontbijt naar binnen, omdat ze bang zijn dat ze dat niet kunnen betalen. Zo voel ik me ook een paar keer als ik met twee gegrilde kippen en een fles wijn van 50 eurocent onder mijn jas langs de receptie van een pousada sluip.

In Portugal slaap ik meestal in pensions die in dezelfde staat verkeren als hun eigenaren: op leeftijd, nooit luxe gekend, maar met een keurig voorkomen. Het is niet moeilijk een plek te vinden om te slapen. Als er ergens drie huizen bij elkaar staan is er eentje restaurant, eentje winkel en eentje pension. Geen flauw idee waarom je overal voor een bed terecht kunt. Een eenvoudige nette kamer voor 15 euro, dat lukt zelfs in 2002 nog steeds. Voor dat geld kun je zelfs met zijn tweeën eten.

Als je dan je gebutste Volvo 340 het parkeerterrein oprijdt van de historische Pousada Santa Marinha da Costa is het even slikken. Dit twaalfde-eeuwse klooster geldt als de beste en sjiekste pousada van Portugal.

Je installeert het campingbedje, je neemt een douche en dan sta je fris gewassen klaar om te gaan eten binnen het bereik van de babyfoon: in het restaurant van de pousada. Audrey Hepburn en Albert Finney komen er in de film te laat achter dat het ontbijt bij de prijs inbegrepen is. Dat zijn de diners niet, maar wij ontdekken op tijd het dagmenu en de huiswijn.

Eten in een pousada hoeft niet duurder te zijn dan in een gemiddeld Nederlands eetcafé. Maar toch: al die voorkomendheid van het personeel, de zorgvuldigheid waarmee ze jouw uitgescheurde boodschappentassen de kamer indragen, het stalen gezicht waarmee ze de vinho verde laten voorproeven, al dat tafellinnen voor een prato do dia... Nemen ze je in de maling? Natuurlijk niet. Een goed hotel accepteert de vreemdste grillen en eigenaardigheden van de gasten. Zeker in het gastvrije Portugal.

Ach ja. We dineren de laatste avond in Guimarães toch maar op de waranda, met brood en worst en de plaatselijke wijn. We moeten morgen een fooi geven waarvan we in een pension twee nachten kunnen slapen.